10 άνθρωποι των γραμμάτων επιλέγουν τα καλύτερα βιβλία της χρονιάς
Δέκα άνθρωποι των γραμμάτων επιλέγουν και παρουσιάζουν ένα ή και περισσότερα βιβλία που διάβασαν και ξεχώρισαν μέσα στο 2019. Γράφουν οι: Σάββας Μιχαήλ, Αλέξανδρος Ίσαρης, Στέφανος Ροζάνης, Μαρία Παπαγεωργίου, Θοδωρής Τσάτσος, Γρηγόρης Αζαριάδης, Άλκηστη Χαλικιά, Γιώργος Κεντρωτής, Δημήτρης Βανέλλης, Δημήτρης Τρίκας.
Ο Άντριου Καλπ αποκαλεί τον Ντελέζ «σκοτεινό». Το σκότος που διατείνεται ο Καλπ αναδύεται από διανοητές που νοιάζονται για τη σημερινή πολιτική κατάσταση και για αυτό προτάσσει έναν αλλιώτικο Ντελέζ, που προτάσσει την επαναστατική άρνηση. Αυτός, ο επαναστατικός Ντελέζ συγκροτεί έναν αντικανόνα.
Ο Ντελέζ γράφει πράγματι σενάρια επιστημονικής φαντασίας αποκαλυπτικού τύπου διότι ενδίδει οδυνηρά στη μεσσιανική ουτοπική υπόσχεση της αλήθειας. Και ενδίδοντας σ’ αυτήν την υπόσχεση η γλώσσα διαλύεται στο στόμα του σαν σαπισμένα μανιτάρια. Και η αξίωση για έναν ανένδοτο, αποκαλυπτικό τύπο της γραφής τον οδηγεί στη διαχεόμενη αρνητικότητα των εννοιών. Δηλαδή, στην εξάγνιση της ίδιας της γλώσσας όταν ο πυρήνας των εννοιών και των συναισθημάτων είναι η ζοφερή, η σκοτεινή κρύπτη της γλώσσας, εκεί ακριβώς που επισυμβαίνει η βίαιη πρόσκρουση της γλώσσας στα όρια του άλεγκτου, του απροσδιόριστου…
Ο Καλπ προσθέτει κάτι σημαντικό σε σχέση με τη σκοτεινή κρύπτη της γλώσσας του Ντελέζ: «Ο σκοτεινός Ντελέζ μας ζητά να καταστρέψουμε τα είδωλά μας, να γκρεμίσουμε τα ιερά, να σπάσουμε τους κίονες τους, να ρίξουμε κάτω τις λαξευμένες μορφές των θεών και να εξαλείψουμε δια παντός τα ονόματά τους».
Ο Καλπ σωστά επισημαίνει ότι ο Ντελέζ δεν παίζει τον ρόλο προφητικού γκουρού παρά ταύτα μιλάει μια γλώσσα που έχει τις ρίζες της στη βιβλική προφητεία. Ο σκοτεινός Ντελέζ λοιπόν, θέλει να γκρεμίσει, να καταστρέψει, να εξαλείψει. Η γλώσσα του διατηρεί την ορμή της σαγήνης, έστω κι αν αυτή η ορμή οδηγεί τελικά στην καταστροφή των πραγμάτων, των εννοιών και των συναισθημάτων. Πιστεύω ότι το σχέδιο του Σκοτεινού Ντελέζ είναι να ανακαλύψει την άλλη σκηνή και να την αντιπαραθέσει στο πραγματικό, στο από καιρό. Σε αυτή την άλλη σκηνή, η ουτοπική θεώρηση φαίνεται να είναι μια άλλη ώθηση, έτσι ώστε να αντιπαρατίθεται προς τη δυστοπία της ολοκληρωτικής δημοκρατίας, της μαζοκουλτούρας…
Οι Ντελέζ και Γκαταρί επικαλούνται την ουτοπία σε αναζήτηση ενός νέου λόγου και μιας νέας γης.
Ο Στέφανος Ροζάνης ανήκει στην εκδοτική ομάδα του περιοδικού “Σημειώσεις”. Δίδαξε φιλοσοφία στο Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου και στο Πανεπιστήμιο της Νέας Σορβόννης, και επί 10 χρόνια στο Τμήμα Μέσων Επικοινωνίας και Πολιτισμού του Παντείου Πανεπιστημίου.
