“Πελεκάνος” του Στρίμπεργκ: Μινιμαλισμός στα χρόνια της λιτότητας

Μπορούμε να πούμε πως η παράσταση αποτελεί μνημείο μινιμαλισμού, καθώς πολλοί καθιερωμένοι φορμαλισμοί και συμβάσεις του θεάτρου εξαφανίζονται από άποψη!  Οι πέντε ρόλοι του έργου (2 αντρικοί και 3 γυναικείοι) ερμηνεύονται από τους δύο άντρες ηθοποιούς, οι οποίοι φορούν αντρικά ρούχα και δεν τα αλλάζουν σε όλη την παράσταση. Ανεβαίνουν σε δύο βάθρα, τα οποία θυμίζουν ικριώματα και “απαγγέλουν” το ρόλο τους.

Το πιο παράξενο είναι πως στη μία σκηνή ο ένας ηθοποιός παίζει τη μάνα και στην επόμενη παίζει την κόρη. Και το ίδιο ισχύει και με τον άλλο ηθοποιό. Δεν υπάρχει, δε, καμία προσπάθεια να αλλάξουν τις φωνές τους. Είναι δύο άντρες, ντυμένοι με αντρικά ρούχα, που παίζουν σαν άντρες, ένα γυναικείο ρόλο.

Η απόλυτη αφαίρεση! Ξεγυμνώνονται όλα! Τα φύλλα, οι ρόλοι, τα σκηνικά, οι ενδυματολογικοί κανόνες… Είναι τόσο αφαιρετική αυτή η παράσταση, που θα την ζήλευε ακόμα και η Κατερίνα Ευαγγελάτου!

Το έργο του Στρίμπεργκ είναι το Opus 4 από τα Έργα Δωματίου, τα οποία  ο σκανδιναβός συγγραφέας έγραψε όταν βρέθηκε στα πρόθυρα της τρέλας μετά από προσωπική περιπέτεια. Αφηγείται την ιστορία μιας οικογένειας: μετά τον θάνατο του πατέρα, μέσα σε ένα διαμέρισμα πολυκατοικίας, σε μια στιγμή αποκάλυψης, οι χαρακτήρες (μάνα, κόρη, γιος, γαμπρός, υπηρέτρια) βρίσκονται αντιμέτωποι με την αλήθεια για τον εαυτό τους και τους άλλους. Βασικά, τρώγονται για τα κληρονομικά, αλλά υπάρχουν και ερωτικά μυστικά, που προκαλούν τρομερές συγκρούσεις, μέχρι τελικής καταστροφής των πάντων!

Στο έργο αυτό, ο Στρίντμπεργκ παραθέτει κωδικοποιημένα κάποια αυτοβιογραφικά μυστικά, που βάραιναν την ψυχή του. Αναλύονται θέματα, όπως η φθορά, ο θάνατος, ο έρωτας, η σεξουαλικότητα, η βιαιότητα των οικογενειακών σχέσεων, που είναι χαρακτηριστικά της τρίτης περιόδου του συγγραφέα.

Η παράσταση τόλμησε μια σοβαρή κατάδυση στον ψυχισμού του συγγραφέα. Μέσω video-wall προβάλλονται αποσπάσματα από γράμματα του συγγραφέα, που δείχνουν τα ψυχολογικά  του αδιέξοδα, που χαρακτηρίζουν την “μαύρη” περίοδο στην οποία αναφέρονται τα έργα… Ήταν ένα έργο σκοτεινό, τολμηρό και μετά-μοντέρνο, πάντα με σοβαρότητα και χωρίς να αναλωθεί σε “ρηχούς” και “εύκολους” εντυπωσιασμούς.

Ο Λαέρτης Βασιλείου, που φέτος παίζει και στον “Επιστάτη” του Πίντερ στο ΑΠΛΟ θέατρο, ήταν αρκετά καλός, χωρίς όμως να μας εντυπωσιάσει. Ένας πειθαρχημένος και αφοσιωμένος στην τέχνη του ηθοποιός. Ο Μιλτιάδης Φιορέντζης δεν έδειξε κάτι το ιδιαίτερο. Συμπερασματικά θα λέγαμε ότι είναι μια ενδιαφέρουσα θεατρική πρόταση.