«Έχω μόνο μια ζωή και δεν θέλω να την ξοδέψω online»

«Έχω μόνο μια ζωή και δεν θέλω να την ξοδέψω online». Αυτή ήταν η ατάκα που χρησιμοποίησε μια Αμερικανίδα δημοσιογράφος μιλώντας για τη «μάχη» που έδωσε προκειμένου να αποτοξινωθεί από τη συνεχή χρήση των social media  το detox στο κινητό της.

Αλήθεια, ξέρουμε πόσο χρόνο περνάμε σκρολάροντας ασταμάτητα στο κινητό; Πόσο «κολλάμε» με τα shorts videos που βλέπουμε στο TikTok και το Instagram.

Ενημερώνομαι. Βλέπω χρήσιμο υλικό για τη δουλειά μου. Παίρνω ιδέες για συνταγές. Μαθαίνω καινούργιες ασκήσεις…

Όλα αυτά είναι πιθανές δικαιολογίες προς τον εαυτό μας για τον χρόνο που χάνουμε μπροστά σε μία οθόνη. Εάν όμως θέλουμε να αλλάξουμε καθημερινότητα, να αποκτήσουμε περισσότερο ελεύθερο χρόνο, να βλέπουμε φίλους, να διαβάζουμε βιβλία, να απολαμβάνουμε ό,τι κάνουμε και ό,τι βλέπουμε χωρίς το άγχος να το «ανεβάσουμε», τότε με αφορμή τον περιορισμό της πρόσβασης των ανηλίκων στα social media, μπορούμε να δοκιμάσουμε έναν αυτό-περιορισμό στον χρόνο χρήση του κινητού. «Έπαιρνα το κινητό στην τουαλέτα και όταν σταμάτησα να το κάνω, συνειδητοποίησα πόση ώρα καθόμουν εκεί απλά σκρολάροντας!», λέει σε ρεπορτάζ του αμερικανικού Elle η επιχειρηματίας Charlotte Palermino. Μιλώντας για τους τρόπους που εφάρμοσε προκειμένου να μειώσει τον χρόνο μπροστά στην οθόνη είπε ότι μετά το ωράριο της εργασίας της, κλείνει το wifi για κάποιες ώρες και όταν το έχει ανοιχτό έχει τις ειδοποιήσεις στο αθόρυβο.

Στο ίδιο ρεπορτάζ, άνθρωποι που κατάφεραν να μειώσουν συνειδητά τον χρόνο που περνούν στο κινητό τους, μοιράζονται το πώς τα κατάφεραν.

«Απλώς φοράω έναν νάρθηκα στον καρπό. Αν δεν μπορώ να χρησιμοποιήσω τον καρπό και τα δάχτυλά μου, δεν μπορώ να χρησιμοποιήσω το κινητό. Επιπλέον, βοηθά και στο σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα».
— Pia Velasco, σύμβουλος ομορφιάς και τεχνολογίας

«Είχα iPhone 6S μέχρι πριν από δύο ή τρία χρόνια. Έχω επίσης ένα σταθερό τηλέφωνο, το οποίο χρησιμοποιώ για να μιλάω με φίλους. Είμαι άνθρωπος που προτιμά την ομιλία από τα μηνύματα. Τα βρίσκω υπερβολικά. Δεν μου αρέσει να κάνω πράγματα μέσα από μια οθόνη. Δεν πιστεύω ότι χρειάζεται να ξοδέψει κανείς χρήματα για να σταματήσει το ατελείωτο scrolling. Δεν το λέω επικριτικά, αλλά ο πιο ουσιαστικός τρόπος για να είμαστε πραγματικά παρόντες είναι να βρούμε ασχολίες, να κάνουμε πράγματα με τα χέρια μας, είτε αυτό σημαίνει να μάθουμε μια νέα συνταγή, να λύσουμε ένα παζλ ή απλώς να περάσουμε χρόνο με άλλους ανθρώπους. Χρειαζόμαστε περισσότερη φυσική επαφή, δραστηριότητες, έξοδο από το σπίτι. Και ακόμη κι αν μείνουμε μέσα, μπορούμε να δούμε μια ταινία, να διαβάσουμε ένα έντυπο βιβλίο. Οι συσκευές μάς στερούν μεγάλο μέρος του χρόνου μας».
— Kayla Greaves, δημοσιογράφος ομορφιάς

«Έχω δοκιμάσει σχεδόν κάθε “κόλπο” για να χρησιμοποιώ λιγότερο το κινητό μου. Το γύρισα σε ασπρόμαυρη λειτουργία, το άφησα στο σπίτι, δοκίμασα διάφορες εφαρμογές. Το πιο αποτελεσματικό που έχω βρει είναι να το κάνω όσο το δυνατόν πιο βαρετό. Έβαλα έναν φίλο να ορίσει έναν κωδικό γονικού ελέγχου στις εφαρμογές των social media, ώστε να μπορώ να τις χρησιμοποιώ μόνο για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα κάθε μέρα, χωρίς δυνατότητα παράκαμψης. Αυτό με έχει βοηθήσει πραγματικά».
— Emma Seymour, associate director, εργαστήριο υφασμάτων Good Housekeeping Institute

«Ο μόνος τρόπος που έχω καταφέρει να κάνω ουσιαστικά διαλείμματα από τον χρόνο μπροστά σε οθόνες είναι να έχω το κινητό μακριά μου. Στο γραφείο το αφήνω στο γραφείο μου. Αν πάω αλλού ή βγω για φαγητό, δεν το παίρνω μαζί. Είναι ο μόνος τρόπος να μην το ελέγχω μηχανικά. Το ίδιο κάνω και στο σπίτι. Είναι σαν να ξεγελώ το μυαλό μου, ότι ασχολούμαι με κάτι άλλο, και δεν θέλω να σηκωθώ για να το πάρω».
— Fran Martin, υπεύθυνη δημοσίων σχέσεων στον χώρο της ομορφιάς

«Έψαξα σε βάθος τις ρυθμίσεις ειδοποιήσεων και αφαίρεσα εφαρμογές, ειδικά όσες με αποσπούσαν. Πριν από περίπου έναν χρόνο διέγραψα την εφαρμογή του Facebook. Έχω απενεργοποιήσει σχεδόν όλες τις ειδοποιήσεις από τα social media, εκτός από τα προσωπικά μηνύματα. Παρ’ όλα αυτά, το πιο απλό και αποτελεσματικό που έχω κάνει είναι να αφήνω το κινητό σε άλλο δωμάτιο. Το να βρίσκεται αρκετά μακριά ώστε να χρειάζεται να σηκωθώ για να το πιάσω, μειώνει αισθητά τον χρόνο που περνάω μαζί του».
— Taylor Trimarchi, κάτοικος Οχάιο

«Το 2025 αντικατέστησα το smartphone με ένα απλό κινητό για εννέα μήνες. Δεν ήθελα να περνάω ώρες από τη ζωή μου παθητικά, παρακολουθώντας τις ζωές άλλων στα social media. Ήθελα να έρθω πιο κοντά στη δημιουργικότητά μου και να παρατηρώ ουσιαστικά τον κόσμο γύρω μου. Να αποδεχτώ τη βαρεμάρα και να μη βομβαρδίζομαι συνεχώς με πληροφορίες.

Τελικά κέρδισα πολύ περισσότερα απ’ όσα περίμενα. Ανακάλυψα ξανά το προσωπικό μου γούστο και συνδέθηκα με τον πολιτισμό πέρα από ό,τι ήταν απλώς στη μόδα. Κοιμόμουν πολύ καλύτερα και πιο βαθιά. Ένιωθα πιο παρούσα στην πραγματική μου ζωή. Δεν έβλεπα Instagram Stories, άρα δεν ήξερα τι συνέβαινε στη ζωή των άλλων και έπρεπε να επενδύσω ουσιαστικά στις σχέσεις μου. Και αυτό ήταν πολύ πιο ουσιαστικό, γιατί τα Stories είναι μονόδρομος, ενώ μια συζήτηση, είτε τηλεφωνική είτε από κοντά, δημιουργεί πραγματική σύνδεση και οικειότητα. Κοιτάζοντας πίσω, η ζωή μου ήταν γεμάτη, παρότι ήμουν σε μεγάλο βαθμό offline. Είχα social media, αλλά μόνο από υπολογιστή, και αυτό από μόνο του με αποθάρρυνε από το scrolling.

Τελικά επέστρεψα σε smartphone, κυρίως γιατί μου έλειψε η ευκολία των μηνυμάτων και του FaceTime. Παρ’ όλα αυτά, δεν έχω εφαρμογές social media και τα Χριστούγεννα μου χάρισαν το Brick. Με βοηθά να συγκεντρώνομαι και το χρησιμοποιώ μέσα στη μέρα όταν δουλεύω».
— Ama Kwarteng, συγγραφέας και editor

«Έχω δοκιμάσει τη λειτουργία ασπρόμαυρου, πήρα δεύτερη συσκευή για να ξεχωρίσω δουλειά και προσωπική ζωή, ακόμη και να αφήνω την μπαταρία να αδειάζει το Σαββατοκύριακο χωρίς να τη φορτίζω. Αυτό που λειτούργησε καλύτερα, όμως, ήταν να μετατρέψω το κινητό σε εργαλείο και όχι σε πηγή διαρκούς ψυχαγωγίας. Πέρυσι έψαξα πώς ήταν η αρχική οθόνη του πρώτου iPhone και προσαρμόσα τα widgets μου σε αυτή τη λογική. Επίσης, μερικές φορές μέσα στη χρονιά αφαιρώ τα widgets των social media για λίγες εβδομάδες, και αυτό αποδεικνύεται κάθε φορά το πιο αποτελεσματικό μέτρο».
— Emma, μεταπτυχιακή φοιτήτρια

Σε λίγους μήνες, τα παιδιά κάτω των 15 ετών δεν θα μπορούν να έχουν λογαριασμό σε κάποιες δημοφιλείς πλατφόρμες, όπως το Facebook, το Instagram και το TikTok. Μήπως αυτή η αλλαγή μας δίνει κι εμάς την αφορμή να ξανασκεφτούμε τη σχέση με το κινητό μας; Να προσπαθήσουμε να μειώσουμε τον χρόνο μπροστά στην οθόνη – δίνοντας παράλληλα το καλό παράδειγμα στα παιδιά και τους εφήβους; Για πολλούς, πρόκειται για μία ευκαιρία να σκεφτούμε πώς θα μπορούσαμε να βελτιώσουμε τη ζωή μας και να την κάνουμε πιο ουσιαστική.