Γεννάδειος Βιβλιοθήκη: Διεθνές Συνέδριο για το μέλλον των βιβλιοθηκών και τη γνώση ως δημόσιο αγαθό

Σε συνέχεια των εκδηλώσεων για τα 100 χρόνια από την ίδρυσή της (1926–2026), η Γεννάδειος Βιβλιοθήκη της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα διοργανώνει, στις 21–22 Απριλίου 2026, Διεθνές συνέδριο με τίτλο «Από τις Ιδιωτικές Συλλογές στη Γνώση ως Δημόσιο Αγαθό. Η φροντίδα των συλλογών και το μέλλον των βιβλιοθηκών».

Το συνέδριο θα πραγματοποιηθεί στο Αμφιθέατρο Cotsen (Αναπήρων Πολέμου 9, Κολωνάκι, Αθήνα) και θα πραγματεύεται ζητήματα συλλεκτισμού, οργάνωσης της γνώσης και ψηφιακής μετάβασης των βιβλιοθηκών.

Την έναρξη των εργασιών θα κηρύξει η Αυτού Εξοχότης, ο Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας, Κύριος Κωνσταντίνος Τασούλας.

Το συνέδριο θα επικεντρωθεί σε τρεις αλληλένδετες θεματικές ενότητες: τον κόσμο των ιδιωτικών συλλογών και τη μετουσίωσή τους σε δημόσιους θεσμούς γνώσης, την ιστορία της τυπογραφίας, της ταξινόμησης και της οργάνωσης της γνώσης, καθώς και τις προκλήσεις και τις ευκαιρίες της ανοικτής πρόσβασης στην ψηφιακή εποχή.

Στην εκδήλωση θα συμμετέχουν είκοσι ερευνητές-βιβλιοθηκονόμοι, βιβλιογράφοι, ιστορικοί, αρχειονόμοι, ιστορικοί του βιβλίου και συλλέκτες, από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Ανάμεσα στους ομιλητές βρίσκονται ο καθηγητής Bill Sherman, διευθυντής του Ινστιτούτου Warburg του Πανεπιστημίου του Λονδίνου, η καθηγήτρια Cristina Dondi από το Università La Sapienza της Ρώμης και ο Kristian Jensen, πρώην επικεφαλής Συλλογών της Βρετανικής Βιβλιοθήκης.

Με σημείο αναφοράς τη Γεννάδειο Βιβλιοθήκη, οι συνεδρίες θα αναδείξουν παράλληλα τις ποικίλες παραδόσεις συλλεκτισμού, των βιβλιοθηκών και των πρακτικών οργάνωσης της γνώσης σε διαφορετικά πολιτισμικά συμφραζόμενα, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στο μέλλον των βιβλιοθηκών ως εργαστηρίων καινοτομίας, μέσα από έργα ψηφιοποίησης, πλατφόρμες ανοικτής πρόσβασης και την αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης.

Θα παρέχεται ταυτόχρονη διερμηνεία. Το συνέδριο είναι ανοιχτό στο κοινό.

• 16.30 Εγγραφές
• 16.45 Χαιρετισμοί – Εισαγωγή
  Bonna Wescoat, Διευθύντρια, Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα
  Ανδρέας Ζομπανάκης, Πρόεδρος του Συμβουλίου Επιτρόπων της Γενναδείου Βιβλιοθήκης
• 17.00 Κεντρική Ομιλία
  Α.Ε. ο Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας, κ. Κωνσταντίνος Αν. Τασούλας
• 17.20 – 18.00 Συνεδρία Ι.Α: Ιωάννης Γεννάδιος: Η Ιδρυτική Συλλογή
  Πρόεδρος: Μαρία Γεωργοπούλου
• Δρ. Μαριάννα Χριστοπούλου, Ιστορικός
  Στην αρχή ήταν ο Γεννάδιος. Ο συλλέκτης και το όραμά του
• Ειρήνη Σολομωνίδη, Επικεφαλής Βιβλιοθηκάριος, Γεννάδειος Βιβλιοθήκη
  Η δημιουργία μιας βιβλιοθήκης. Ο Ιωάννης Γεννάδιος και η κληρονομιά μιας ιδρυτικής συλλογής
• 18.00 – 18.15 Διάλειμμα για καφέ
• 18.15 – 20.15 Συνεδρία Ι.Β: Ιωάννης Γεννάδιος: Η Ιδρυτική Συλλογή
  Πρόεδρος: Βέρα Ανδριοπούλου
• Δρ. Geri Della Rocca de Candal, Μεταδιδακτορικός Ερευνητής, Πανεπιστήμιο La Sapienza, Ρώμη
  Τα αρχέτυπα (incunabula) του Ιωάννη Γενναδίου: συλλογή και καταλογογράφηση, πρακτικές και πρότυπα
• Δρ. Paolo Sachet, Μεταδιδακτορικός Ερευνητής, Πανεπιστήμιο La Sapienza, Ρώμη
  Τα αρχέτυπα του Ιωάννη Γενναδίου: βιβλιοπώλες και εμπορικό περιβάλλον
• Γιώργος Τόλιας, Διευθυντής Σπουδών, École Pratique des Hautes Études
  Οι χάρτες στη συλλογή του Ιωάννη Γενναδίου
• Σταύρος Γριμάνης, Ιστορικό και Παλαιογραφικό Αρχείο / Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης
  Μετά την Άλωση της Κωνσταντινούπολης και πριν από την ίδρυση του ελληνικού κράτους. Οι μεταβυζαντινές συλλογές χειρογράφων της Γενναδείου Βιβλιοθήκης

• 10.00 – 11.30    Συνεδρία II: Η κληρονομιά της Συλλογής του Γενναδίου
  Πρόεδρος: Ειρήνη Σολομωνίδη
• Leonora Navari, Βιβλιογράφος
  Η Γεννάδειος μετά τον Γεννάδιο
• Πόπη Πολέμη, Ιστορικός, Επικεφαλής του Εργαστηρίου Βιβλιολογίας «Φίλιππος Ηλιού» (ΕΒΕ)
  Ο ιστορικός Φίλιππος Ηλιού ως αναγνώστης της Γενναδείου Βιβλιοθήκης
• Ευαγγελία Μπαλτά, Ομότιμη Διευθύντρια Ερευνών, Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών
  Η πνευματική παρακαταθήκη του Eugène Dalleggio στη Γεννάδειο Βιβλιοθήκη
• 11.30- 11.45 Διάλειμμα για καφέ
• 11.45 – 13.15    Συνεδρία III: Συλλέκτες και οι Βιβλιοθήκες τους
  Πρόεδρος: Kristian Jensen
• Δρ. Jason McElligott, Διευθυντής, Βιβλιοθήκη Marsh, Δουβλίνο
  Εξαιρετική και σπάνια. Η προσωπική βιβλιοθήκη του Benjamin Guinness
• Άννα Καρακατσούλη, Καθηγήτρια Θεατρικών Σπουδών, ΕΚΠΑ | Διευθύντρια του Book History Lab
  Οι ιδιωτικές βιβλιοθήκες ως ιστορικά τεκμήρια. Η περίπτωση της ελληνικής άκρας δεξιάς
• Σάκος Οικονομόπουλος, Μηχανολόγος-Ηλεκτρολόγος Μηχανικός, Ιδρυτής της ZENON Industrial Automation
  Η Επιτομή της Μαθηματικής Συντάξεως του Regiomontanus. Μια έκδοση-ορόσημο στην εξέλιξη της επιστήμης
• 13.15 – 14.30 Γεύμα για τους ομιλητές
• 14.30 – 15.30  Ξενάγηση στην Έκθεση: «Γεννάδειος Βιβλιοθήκη 100. Ένας αιώνας έμπνευσης». Πτέρυγα Μακρυγιάννη
• 15.45 – 16.45  Συνεδρία IV: Ειδικές Συλλογές και Ψηφιακά Ερευνητικά Εργαλεία
  Πρόεδρος: Ναταλία Βογκέϊκωφ-Brogan
• Cristina Dondi, Καθηγήτρια Νεότερης Ιστορίας, Università La Sapienza, Ρώμη· Γραμματέας της Κοινοπραξίας Ευρωπαϊκών Ερευνητικών Βιβλιοθηκών (CERL)
  Τεχνολογία και το ψηφιακό μέλλον βιβλιοθηκών και συλλογών: ο ρόλος και η εμπειρία της Κοινοπραξίας Ευρωπαϊκών Ερευνητικών Βιβλιοθηκών (CERL)
• Ιωάννης Κοκκώνας, πρώην Καθηγητής Ιστορικής Βιβλιογραφίας, Ιόνιο Πανεπιστήμιο
  Η συλλογή ελληνικών προβιομηχανικών εντύπων της Γενναδείου Βιβλιοθήκης ως πηγή υλικού για την ανάπτυξη ψηφιακών εργαλείων Αναλυτικής Βιβλιογραφίας
• 16.45-17.00 Διάλειμμα για καφέ
• 17.00 – 18.30    Συνεδρία V: Τεχνητή Νοημοσύνη και Πολιτιστική Κληρονομιά
  Πρόεδρος: Claudia Fabian
• Δρ. Ναταλία Βογκέϊκωφ, Διευθύντρια Αρχείων Doreen Canaday Spitzer, ΑΣΚΣΑ
  Η ΤΝ στα αρχεία: επισκόπηση πρόσφατων εξελίξεων, κινδύνων και μελλοντικών κατευθύνσεων
• Ειρήνη Καλδέλλη, Ανώτερη Ερευνήτρια, Εργαστήριο Τεχνητής Νοημοσύνης και Συστημάτων Μάθησης, ΕΜΠ
  Αναβαθμίζοντας τα δεδομένα πολιτιστικής κληρονομιάς μέσω ΤΝ: αυτοματοποιημένος εμπλουτισμός και ανθρώπινη εξειδίκευση
• Σταμάτης Μπουσές, Μαρία Κωνσταντινίδου, Βασίλης Γάτος, Κωνσταντίνος Παλαιολόγος, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης & Ινστιτούτο Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών, ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος». Από την εικόνα στον λόγο: νέες τεχνολογίες στην παλαιογραφία και τη μελέτη χειρογράφων
• 18.30-18.45  Διάλειμμα για καφέ
• 18.45 – 20.15 Συνεδρία VI: Από τις Ιδιωτικές Συλλογές στη Γνώση ως Δημόσιο Αγαθό
  Πρόεδρος: Μαρία Βασιλάκη
• Bill Sherman, Διευθυντής, Ινστιτούτο Warburg, Πανεπιστήμιο του Λονδίνου
  Ο Aby Warburg και η αναγέννηση της Βιβλιοθήκης
• Kristian Jensen, πρώην Επικεφαλής Συλλογών και Επιμελητής, Βρετανική Βιβλιοθήκη, πρ. Πρόεδρος της CERL
  Η μετάβαση από την ιδιωτική στη δημόσια συλλογή υπό το πρίσμα μιας ηθικής της ευθύνης
• Μαρία Γεωργοπούλου, Διευθύντρια, Γεννάδειος Βιβλιοθήκη
  Η Γεννάδειος Βιβλιοθήκη ως ερευνητικό κέντρο. Ευκαιρίες και προκλήσεις

Η Γεννάδειος Βιβλιοθήκη ιδρύθηκε το 1926 από τον διπλωμάτη και λόγιο, Ιωάννη Γεννάδιο, και συμπληρώνει φέτος 100 χρόνια αδιάλειπτης λειτουργίας και παρουσίας. Ένα από τα πλέον εμβληματικά ιδρύματα της Ελλάδας, διαθέτει μια σημαντική συλλογή σπάνιων βιβλίων και τεκμηρίων που καταγράφουν τις πολλαπλές εκφάνσεις του ελληνισμού στο πέρασμα των αιώνων.

Το έργο της Βιβλιοθήκης καθίσταται εφικτό χάρη στη διαχρονική στήριξη των δωρητών της, οι οποίοι χρηματοδοτούν υποτροφίες, ερευνητικά προγράμματα, εκδόσεις και πολιτιστικές πρωτοβουλίες. Η επιστημονική έρευνα των μελετητών και υποτρόφων της αποτελεί ουσιαστική συνεισφορά στη μελέτη και την προβολή του ελληνικού πολιτισμού.

Η Γεννάδειος Βιβλιοθήκη συνιστά θεμέλιο λίθο διαπολιτισμικού διαλόγου, σε έναν ζωντανό χώρο γνώσης όπου το παρελθόν συνομιλεί δημιουργικά με το μέλλον.