2 ερωτήσεις και απαντήσεις για τη δωρεά ωαρίων
Τι είναι η δωρεά ωαρίων, ποιες γυναίκες αφορά, πώς γίνεται η διαδικασία και ποια είναι τα ηθικά και νομικά ζητήματα. Αναλυτικός οδηγός σε μορφή Q&A.
Σε μια εποχή που πολλές γυναίκες αποφασίζουν να καθυστερήσουν τη μητρότητα για επαγγελματικούς λόγους, σε μια εποχή που υπάρχουν πολλές λύσεις για γυναίκες που έχουν υποστεί θεραπείες που καταστρέφουν τα ωάρια, η δωρεά ωαρίων προκειμένου να καταφέρουν να αποκτήσουν παιδί είναι μία θεμικτή επιλογή. Πρόκειται για μια ιατρικά τεκμηριωμένη λύση στην υπογονιμότητα, η οποία συχνά συνοδεύεται από ερωτήματα, επιφυλάξεις και ηθικούς προβληματισμούς.
Τι είναι η δωρεά ωαρίων;
Η δωρεά ωαρίων αφορά τη μεταφορά γενετικού υλικού από μία γυναίκα δότρια σε ένα ζευγάρι, με στόχο την τεκνοποίηση. Αποτελεί λύση υπογονιμότητας κυρίως για γυναίκες προχωρημένης αναπαραγωγικής ηλικίας ή με χαμηλή ποιότητα ωαρίων.
Ποιο είναι το γενετικό υπόβαθρο του παιδιού;
Το παιδί φέρει το γενετικό υλικό του ενός γονέα, ενώ κυοφορείται και γεννιέται από τη γυναίκα που θα γίνει μητέρα του. Η κύηση και ο τοκετός πραγματοποιούνται από τη φυσική μητέρα, στοιχείο που ενισχύει τον βιωματικό και βιολογικό ρόλο της μητρότητας.
Ποιες γυναίκες μπορούν να είναι λήπτριες ωαρίων;
Λήπτριες είναι γυναίκες που βρίσκονται συνήθως άνω των 44 ετών, πάσχουν από πρόωρη εμμηνόπαυση ή ωοθηκική ανεπάρκεια, έχουν κακή ποιότητα ή απουσία ωαρίων ή φέρουν γενετική διαταραχή που δεν πρέπει να μεταβιβαστεί στο παιδί.
Γιατί η δωρεά ωαρίων έχει υψηλά ποσοστά επιτυχίας;
«Με τη δωρεά ωαρίων υπερνικούν τα εμπόδια της ηλικίας και συχνά εμφανίζουν υψηλά ποσοστά επιτυχίας, επειδή τα ωοκύτταρα που παίρνουν είναι από νέες, υγιείς δότριες», εξηγεί ο δρ Χάρης Χ. Χηνιάδης, γυναικολόγος αναπαραγωγής και συνιδρυτής του Be-Live, Institute of Life ΙΑΣΩ.
Ποιοι τύποι δοτριών προβλέπονται από τον νόμο;
Η νομοθεσία προβλέπει δύο κατηγορίες δοτριών. Η πρώτη αφορά περιστασιακές δότριες που προσφέρουν ωάρια για αλτρουιστικούς λόγους. Η δεύτερη αφορά γυναίκες που υποβάλλονται σε εξωσωματική γονιμοποίηση και συμφωνούν να δωρίσουν μέρος των ωαρίων τους, στο πλαίσιο του egg sharing, μειώνοντας το κόστος της δικής τους θεραπείας.
Υπάρχει σχέση της δότριας με το ζευγάρι ή το παιδί;
Οι αλτρουιστικές δότριες δεν επιτρέπεται να έχουν οποιαδήποτε σχέση με το ζευγάρι ή το παιδί. Επιπλέον, δεν ενημερώνονται αν προέκυψε εγκυμοσύνη από τα ωάριά τους.
Πώς διασφαλίζεται η υγεία των δοτριών;
Οι δότριες υποβάλλονται σε εκτεταμένο προγεννητικό έλεγχο, που περιλαμβάνει χρωμοσωμικές, ιολογικές και ορμονικές εξετάσεις, καθώς και έλεγχο για κυστική ίνωση και άλλες γονιδιακές νόσους, ώστε να διασφαλιστεί η καλή κατάσταση της υγείας τους και η καταλληλότητά τους για τη διαδικασία.
Τι εξετάσεις χρειάζονται οι λήπτες;
Η λήπτρια και ο σύζυγός της υποβάλλονται σε αιματολογικές εξετάσεις για νοσήματα που μπορεί να επηρεάσουν την εγκυμοσύνη, όπως HIV, ηπατίτιδα B και C, καθώς και έλεγχο ομάδας αίματος και ρέζους. Ο σύζυγος παρέχει και δείγμα σπέρματος πριν από τον κύκλο εξωσωματικής.
Πώς γίνεται η διαδικασία της δωρεάς ωαρίων;
Η δότρια υποβάλλεται σε ελεγχόμενη διέγερση των ωοθηκών, όπως σε έναν τυπικό κύκλο εξωσωματικής γονιμοποίησης. Την ημέρα της ωοληψίας, ο σύζυγος της λήπτριας δίνει δείγμα σπέρματος, το οποίο προετοιμάζεται στο εργαστήριο και γονιμοποιεί τα ωάρια της δότριας.
Πότε πραγματοποιείται η εμβρυομεταφορά;
Η εμβρυομεταφορά προγραμματίζεται στον επόμενο κύκλο και τα γονιμοποιημένα ωάρια μεταφέρονται στη μήτρα της μητέρας, με υψηλά ποσοστά επιτυχίας. Περίπου δέκα ημέρες αργότερα πραγματοποιείται τεστ εγκυμοσύνης.
Τι ακολουθεί σε περίπτωση θετικού τεστ;
Σε θετικό αποτέλεσμα χορηγείται φαρμακευτική αγωγή που υποστηρίζει την ομαλή κύηση, ιδιαίτερα στα αρχικά στάδια της εγκυμοσύνης.
Πώς ρυθμίζεται νομικά η πρόσβαση στα στοιχεία της δότριας;
Οι ιατρικές πληροφορίες της δότριας καταχωρούνται χωρίς στοιχεία ταυτότητας. Η πρόσβαση σε αυτά επιτρέπεται μόνο στο παιδί στο μέλλον και αποκλειστικά για λόγους που σχετίζονται με την υγεία του.
Ποια είναι τα βασικά ηθικά διλήμματα;
«Στην ηθική δεν υπάρχει σωστό ή λάθος, μόνο διαφορετικές προσεγγίσεις που διαφέρουν ανάλογα με τη χώρα και τον πολιτισμό», σημειώνει ο κ. Χηνιάδης. Η μητρότητα σε μεγαλύτερη ηλικία συζητείται έντονα, ωστόσο πολλές γυναίκες άνω των 40 ετών διαθέτουν σταθερό επαγγελματικό περιβάλλον, περισσότερο χρόνο και οικονομική ασφάλεια για την ανατροφή ενός παιδιού.
Ποιο είναι το τελικό συμπέρασμα;
Η δωρεά ωαρίων δίνει λύση σε σημαντικά προβλήματα υπογονιμότητας. «Για εμάς τους γυναικολόγους αναπαραγωγής, η επιτυχία έχει ιδιαίτερη αξία, γιατί χαρίζει στους γονείς το παιδί που έχουν προσπαθήσει πολύ να αποκτήσουν», καταλήγει ο κ. Χηνιάδης.
