Οι γυναίκες πίσω από τις πιο iconic ταινίες που αγαπήσαμε

Την Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας αξίζει να στρέψουμε το βλέμμα μας λίγο πιο προσεκτικά εκεί που συνήθως δεν κοιτάμε: στα ονόματα που περνούν γρήγορα στους τίτλους τέλους. Υπάρχει μια άτυπη λίστα ταινιών που αν τις αναφέρεις σε μια παρέα, κάποιος θα αρχίσει να τις αναλύει με πάθος. Ταινίες-θρύλοι, που σημάδεψαν γενιές και γέννησαν αμέτρητες συζητήσεις. Σπάνια όμως αναρωτιόμαστε ποιος βρίσκεται πίσω από την κάμερα. Και ακόμη πιο σπάνια υποθέτουμε ότι μπορεί να είναι γυναίκα. Κι όμως, πολλές από τις πιο αγαπημένες και πολυσυζητημένες ταινίες των τελευταίων δεκαετιών φέρουν γυναικεία δημιουργική υπογραφή. Ίσως τελικά οι γυναίκες να ήταν πάντα εκεί. Απλώς δεν κοιτούσαμε αρκετά προσεκτικά.

Οι γυναίκες πίσω από τις πιο iconic ταινίες που αγαπήσαμε

Δεν θέλουμε να τους βάλουμε όλους στο ίδιο τσουβάλι, αλλά υπάρχει μια συγκεκριμένη λίστα ταινιών που αν την πετάξεις σε μια αντρική παρέα, κάποιος θα ξεκινήσει ανάλυση με ύφος «άκου να σου εξηγήσω το βαθύτερο νόημα». Νονός, Fight Club, The Dark Knight… και φυσικά American Psycho και The Matrix. Ταινίες που έγιναν σύμβολα, γέμισαν το ίντερνετ με αποσπάσματα και απέκτησαν σχεδόν μυθικό status.

Μόνο που εδώ υπάρχει μια μικρή ειρωνεία: το American Psycho, η απόλυτη σάτιρα του ανδρικού ναρκισσισμού που κάποιοι μπέρδεψαν με εγχειρίδιο ζωής, σκηνοθετήθηκε από τη Mary Harron.

Και δεν είναι η μόνη περίπτωση. Λίγο νωρίτερα, οι Lana Wachowski και Lilly Wachowski έγραφαν και σκηνοθετούσαν το The Matrix, δημιουργώντας ένα από τα πιο εμβληματικά sci-fi σύμπαντα στην ιστορία του σινεμά και αλλάζοντας τον τρόπο που βλέπουμε τη δράση στη μεγάλη οθόνη. Τελικά, μερικά από τα πιο «σκληρά» κινηματογραφικά σύμπαντα είχαν από την αρχή γυναικεία υπογραφή.

Οι γυναίκες πίσω από τις πιο iconic ταινίες που αγαπήσαμε

Σήμερα μπορεί να βλέπουμε queer σειρές να γίνονται φαινόμενο. Και ναι, μιλάμε για εκείνη την ιστορία με τους δύο παίκτες hockey που ξεκίνησε από γυναικείο μυθιστόρημα και απέδειξε ότι το κοινό διψά για queer love stories. Αλλά στις αρχές των 2000s το Brokeback Mountain έκανε κάτι που κανείς δεν τολμούσε: πήρε δύο καουμπόηδες και τους έβαλε να αγαπήσουν ο ένας τον άλλον με τρόπο που ο κόσμος δεν είχε ξαναδεί. Βασισμένο στο διήγημα της Annie Proulx, η ταινία δεν ήταν απλώς μια ιστορία αγάπης, ήταν μια τολμηρή δήλωση σε μια εποχή που τα mainstream media δεν ήξεραν πώς να την χειριστούν.

Από την άλλη, το But I’m a Cheerleader της Jamie Babbit ήρθε σαν πολύχρωμη ανάσα: camp, σατιρικό και απολαυστικά ειρωνικό, έγινε cult ακριβώς γιατί τόλμησε να γελάσει εκεί που άλλες ταινίες βάραιναν το κλίμα.

Οι γυναίκες πίσω από τις πιο iconic ταινίες που αγαπήσαμε

Και έπειτα το Portrait of a Lady on Fire της Celine Sciamma: μια ιστορία επιθυμίας ειπωμένη με βλέμματα, σιωπές και φωτιά, που κέρδισε το Queer Palm στις Κάννες. Ήσυχες, δυνατές, ακαταμάχητες: οι γυναίκες πίσω από αυτές τις ταινίες μας έμαθαν ότι η επιθυμία δεν κοιτάει φύλο.

Υπάρχει ένα ολόκληρο είδος ταινιών όπου οι χαρακτήρες ξεκινούν ένα road trip και, χωρίς να το καταλάβουμε, μας παίρνουν μαζί τους σε ένα ταξίδι αυτογνωσίας. Μία από αυτές είναι το Little Miss Sunshine, που φέτος έκλεισε 20 χρόνια και παραμένει το πιο γλυκόπικρο οικογενειακό χάος, συν-σκηνοθετημένο από τη Valerie Faris.

Χρόνια μετά, το Aftersun της Charlotte Wells μάς διέλυσε με τον πιο ήσυχο τρόπο, χαρίζοντας στον Paul Mescal μια υποψηφιότητα Όσκαρ και σε μια ολόκληρη γενιά μια καινούργια σχέση με τη μνήμη και την πατρική φιγούρα.

Οι γυναίκες πίσω από τις πιο iconic ταινίες που αγαπήσαμε

Και όταν νομίζαμε ότι στεγνώσαμε από δάκρυα, ήρθε το Past Lives της Celine Song: μια ιστορία για τις ζωές που ζήσαμε και εκείνες που δεν ζήσαμε ποτέ. Ήρεμες ταινίες αλλά τεράστιο αποτύπωμα.

Κάποιες στιγμές χρειάζονται λίγο drama με δόση εκδίκησης. Όταν θέλουμε να βλέπουμε τις ηρωίδες να παίρνουν τα πάνω τους και να σπάνε τα στερεότυπα, αυτές οι ταινίες είναι η απάντηση. Το Jennifer’s Body της Karyn Kusama μας δίνει μια σκοτεινά αστεία, σαρκαστική ιστορία με πρωταγωνίστρια που δεν αστειεύεται.

Οι γυναίκες πίσω από τις πιο iconic ταινίες που αγαπήσαμε

Το Promising Young Woman της Emerald Fennell είναι καθαρό θρίλερ-εκδίκηση με χιούμορ και υποψηφιότητα Όσκαρ για πρωτότυπο σενάριο. Και φυσικά, το Gone Girl, βασισμένο στο βιβλίο της Gillian Flynn, παίρνει τη σύζυγο που όλοι φοβούνται και την κάνει απόλυτα αινιγματική και δυνατή. Τρεις ταινίες που αποδεικνύουν ότι όταν οι γυναίκες κρατάνε το τιμόνι, η εκδίκηση γίνεται τέχνη.

Κάποιες στιγμές χρειάζονται δράση και ηρωίδες που σπάνε τα όρια. Το The Hunger Games, βασισμένο στα βιβλία της Suzanne Collins, η απόλυτη απόδειξη ότι η γυναικεία αντίσταση και η τόλμη μπορούν να γίνουν ένα είναι επιτυχημένο κινηματογραφικό franchise με prequels και επεκτάσεις, που κρατά τον κόσμο της Panem ζωντανό και γεμάτο ένταση.

Κάποιες στιγμές θέλουν έρωτα, nostalgia και στυλ. Το Dirty Dancing με σενάριο από την Eleanor Bergstein μας θυμίζει γιατί τα 80s ήταν ονειρεμένα. Το Bridget Jones’s Diary, βασισμένο στο βιβλίο της Helen Fielding και σκηνοθετημένο από τη Sharon Maguire, είναι η απόλυτη rom-com με γέλιο και καρδιοχτύπι. Το Clueless από τη Amy Heckerling παραμένει iconic, με στυλ, χιούμορ και καρδιά. Και αν έχουμε όρεξη για Little Women, μπορούμε να είμαστε team 1994, σκηνοθετημένο από τη Gillian Armstrong, ή team 2019, σκηνοθετημένο από την Greta Gerwig: και στις δύο περιπτώσεις έχουμε γυναίκες στο τιμόνι που δίνουν ζωή σε αυτή την διαχρονική ιστορία αγάπης, οικογένειας και δυνατών χαρακτήρων.

Όσο κι αν αρχίζουμε να αναγνωρίζουμε αυτές τις ταινίες, η αλήθεια είναι ότι η παρουσία των γυναικών πίσω από την κάμερα εξακολουθεί να μην είναι τόσο αυτονόητη όσο θα έπρεπε. Τα τελευταία χρόνια βλέπουμε όλο και περισσότερες δημιουργούς να παίρνουν χώρο, να σκηνοθετούν μεγάλες παραγωγές, να ζωντανεύουν οι ιστορίες τους και να αφήνουν το δικό τους αποτύπωμα στο σινεμά.

Αν κοιτάξει κανείς τις λίστες με τα μεγαλύτερα blockbusters ή τα πιο πολυσυζητημένα φιλμ κάθε χρονιάς, η ανισορροπία παραμένει εμφανής. Αυτό όμως κάνει αυτές τις ταινίες ακόμη πιο ενδιαφέρουσες: γιατί μάς θυμίζουν ότι πίσω από πολλά κινηματογραφικά σύμπαντα που αγαπήσαμε, από τα πιο quiet δράματα μέχρι τα πιο εμβληματικά cult, υπήρχαν γυναίκες που διεκδίκησαν χώρο σε μια βιομηχανία που για δεκαετίες δεν τους τον έδινε εύκολα. Και ίσως το πιο αισιόδοξο κομμάτι είναι ότι αυτή η λίστα συνεχώς μεγαλώνει. Όχι αρκετά γρήγορα ακόμη, αλλά σίγουρα προς τη σωστή κατεύθυνση.