Κωνσταντίνος Μάγνης: “Η απέχθεια των γυναικών για το ποδόσφαιρο”
Μια γρήγορη περιήγηση στο παράλληλο σύμπαν του Κωνσταντίνου Μάγνη, με αφορμή το βιβλίο του “Η απέχθεια των γυναικών για το ποδόσφαιρο”.
Στις αρχές της δεκαετίας του 80’ – προϊστορικά δηλαδή, βρέθηκα μεθυσμένος από μία πρωτόγνωρη χαρά, να παρελαύνω στους δρόμους της Πάτρας. Δεμένος στη σειρά σε ένα μακρόστενο ύφασμα, ήμουν τα δύο από τα 40 πόδια μίας πολύχρωμης σαρανταποδαρούσας. Μίας σαρανταποδαρούσας που ακόμα με οδηγεί κάθε καρναβάλι στους ίδιους δρόμους, χωρίς παρελάσεις αλλά με την ίδια βαθιά διονυσιακή χαρά.
Το κεφάλι της σαρανταποδαρούσας ήταν (και παραμένει) ένας «Μάγνης» δεν τον ήξερα ακόμα, αυτός καθόριζε την πορεία της (μέχρι και από λάκκο με ασβέστη μας πέρασε). Τότε ο Μάγνης ήταν φέρελπις νεαρός αρθρογράφος της εφημερίδας «Πελοπόννησος», και όπως ήμουν μεγαλωμένος μέσα στις εφημερίδες, άρχισα αμέσως να τον διαβάζω. Εντυπωσιακά καλός. Στην πορεία είχα την τύχη να παρακολουθήσω επιπλέον και (σχεδόν όλα) τα θεατρικά του έργα, αλλά και να μιλήσω, να γελάσω και να γλεντήσω πολύ μαζί του, κάτι που ακόμα κάνω, ευτυχώς.
Ο Κωνσταντίνος σκέφτεται και γράφει εξαιρετικά. Η σκέψη του είναι καθαρή, αναλυτική και αποκαλυπτική. Αλλά το ιδιαίτερο όπλο του είναι το χιούμορ. Πηγαίο, ευχάριστα πικρό – σχεδόν μαύρο, υποδόριο, ιδιότυπα ανατρεπτικό αλλά και βαθιά ανθρώπινο, διαποτίζει ότι γράφει, ακόμα και στα κείμενα που δεν φαίνεται στην πρώτη ανάγνωση, διότι συχνά λειτουργεί βραδυφλεγώς και σε δεύτερο χρόνο. Σου γεννάει εικόνες, σε βάζει σε σκέψεις.
Το βιβλίο του Κωνσταντίνου «Η απέχθεια των γυναικών για το ποδόσφαιρό» είναι μία νέα έκφραση του ίδιου ταλέντου, χωρίς πλέον τους «περιορισμούς» και τους «κανόνες» των δημοσιογραφικών του κειμένων. Μικρά διηγήματα, ονειρικές αφηγήσεις, αδυσώπητα ρεπορτάζ από ένα αύριο που μοιάζει σαν σουρεαλιστική αναπαράσταση του χτες, ποιήματα και αποφθέγματα. Το καθένα, με τον τρόπο του, λειτουργεί αυτόνομα και όλα μαζί, συνθέτουν μία μοναδική παράλληλη «Μαγνική» πραγματικότητα, μία χωροχρονική φυσαλίδα που καταφέρνει να ενσωματώσει το χθες και το αύριο, στο σήμερα.
«Το σύμπαν δημιουργήθηκε μόνο του. Μεγαλοφυής δικαιολογία του θεού στην μάνα του για όλες αυτές τις σκόνες». (κεφάλαιο Ή Ταν ή δεν Ταν)
Δεν είμαι κριτικός βιβλίων αλλά είμαι αναγνώστης. Διάβασα δύο φορές, σχεδόν συνεχόμενα, το βιβλίο προκειμένου να γράψω για αυτό. Την πρώτη φορά, άφησα το τυχαίο άνοιγμα και τους τίτλους να προσδιορίσουν την σειρά και την δεύτερη ακολούθησα την σειρά «εμφανίσεως». Επίσης δεν είμαι «αντικειμενικός», δηλώνω απερίφραστα δεμένος ακόμα σε εκείνη την σαρανταποδαρούσα, που ακολουθεί πιστά τον Μάγνη στο σουρεαλιστικό διανοητικό του μονοπάτι.
Ο Κωνσταντίνος σε κάθε ιστορία, καθορίζει εξαρχής σαφώς τα χωροχρονικά πλαίσια και τις συνθήκες, ακριβώς για να τους επιτρέψει στην πορεία να διαλυθούν «ησύχως» σε μία ανοιχτή πραγματικότητα, συμπεριληπτική – που επιτρέπει σε παράλληλα σύμπαντα να συνυπάρχουν – αλλά συγχρόνως και τελείως απομονωτική – ο καθένας στον κόσμο του.
«Δεν περίμενε τα πράγματα να μοιάζουν όπως τα θυμόταν. Κι ευτυχώς, γιατί τα πράγματα δεν ήταν όπως τα θυμόταν.» (κεφάλαιο Αδιάφορος Σκύλος).
Το χιούμορ του Κωνσταντίνου διαποτίζει ακόμα και τις πιο πικρές στιγμές του βιβλίου. Ωστόσο μην περιμένετε ένα «αστείο» βιβλίο, το αστείο είναι η ευκολότερη έκφραση του χιούμορ και ο συγγραφέας στοχεύει πολύ βαθύτερα. Μία έντονη νοσταλγία για την καθαρή, παιδική ματιά που κάνει τον κόσμο να μοιάζει ακίνητα τέλειος, μία ισοπεδωτικά κυνική «δημοσιογραφική» αναγνώριση της ματαιότητας, αλλά και μία σουρεαλιστικά ευχάριστη προσέγγιση της ματαιότητας αυτής, συνυπάρχουν στο σύμπαν του βιβλίου.
«Παντού επικρατεί μία θορυβώδης σιωπή…Το πήραμε απόφαση, δεν γίνεται τίποτα, της μαμάς σας, της δικής μας, συνεννοηθήκαμε οι πρώην αντίπαλοι και πλέον δεν σβερκωνόμαστε, ελλείψει σβέρκου.» (κεφάλαιο Όχι άλλο κόκκινο)
Όταν έχεις υπάρξει πραγματικός δημοσιογράφος για τόσο καιρό, δεν μπορείς να «ξεφύγεις» από την αλήθεια. Έχεις μάθει να την αναζητάς, να την διασταυρώνεις και τελικά σε κάνει να βιώνεις την πραγματικότητα επώδυνα και ισοπεδωτικά. Αυτό που μπορεί να φανεί σαν κυνισμός είναι στην ουσία μία απλή απεικόνιση της πραγματικότητας εκτός του «επίσημου» αφηγήματος. Πιστεύω ούτε ο Κωνσταντίνος καταφέρνει να αποφύγει αυτή την μακροχρόνια, ψυχοφθόρα σχέση του με την πραγματικότητα, αν και φαίνεται να νομίζει ότι μπορεί. Σίγουρα πάντως με κύριο όπλο την εξαιρετική γραφή και το αδυσώπητο χιούμορ, καταφέρνει να την διαπερνά, να την αποδομεί πλήρως και να την ξανασυνθέτει σε μία πολύ δημιουργικότερη εκδοχή.
Πάρτε το βιβλίο του Κωνσταντίνου, διαβάστε το σε μικρές δόσεις δώστε σε κάθε ιστορία τον χρόνο της– και αφήστε το να επιδράσει μέσα σας αργά, σαν αντιβίωση. Ξεκλειδώστε τον εαυτό σας και βυθιστείτε άφοβα σε αυτό το σουρεαλιστικό ενδοσκοπικό ταξίδι του συγγραφέα, που δεν είναι πάντα εύκολο, αλλά είναι εξαιρετικά αναζωογονητικό και καθαρτήριο. Μπείτε μαζί μας στην σαρανταποδαρούσα, ποτέ δεν είναι αργά.
Tο βιβλίο του Κωνσταντίνου Μάγνη «Η απέχθεια των γυναικών για το ποδόσφαιρο» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΤΟ ΔΟΝΤΙ