Το χθεσινό (09/02) show του Bad Bunny στο Super Bowl – το μεγαλύτερο αθλητικό γεγονός των ΗΠΑ – δεν θα μπορούσε να έχει έρθει πιο κατάλληλη στιγμή.
Σε έναν κόσμο που φλέγεται, πρόσφυγες και μετανάστες είναι – ή μάλλον παραμένουν – ένα από τα κατεξοχήν θύματα των (αμέτρητων πλέον) πολεμικών συγκρούσεων με τις ευχές μιας αντι-μεταναστευτικής πολιτικής, η οποία σε όλο τον κόσμο έχει τον ίδιο στόχο: φτηνά εργατικά χέρια, που θα υπομένουν καθημερινά μια οδύσσεια, απλά για να επιζήσουν. Στη δικιά μας γειτονιά γίναμε πρόσφατα μάρτυρες ενός ακόμα λεγόμενου “ατυχήματος” με θύματα 15 πρόσφυγες, ανάμεσά τους πολλά παιδιά. Την ίδια στιγμή στις ΗΠΑ, το κράτος έχει εξαπολύσει ένα κανονικότατο κυνήγι μαγισσών, με την ICE να έχει μέχρι τώρα δολοφονήσει δύο Αμερικανούς πολίτες. Παιδιά αποχωρίζονται τους γονείς τους, αστυνομικές δυνάμεις εισβάλλουν σε σπίτια, εργαζόμενοι τραμπουκίζονται.
Αυτή δεν είναι μια γιορτινή συγκυρία για τους μετανάστες, σε καμία άκρη του πλανήτη – σίγουρα ούτε για τους Λατίνους, είτε ζουν στις ΗΠΑ είτε όχι. Ο Bad Bunny, ο κορυφαίος Λατίνος καλλιτέχνης αυτή τη στιγμή στον κόσμο, το γνωρίζει πολύ καλά αυτό. Τι έκανε, λοιπόν; Μετέτρεψε ίσως τη μεγαλύτερη στιγμή της καριέρας του σε μια γιορτή αλληλεγγύης και ελπίδας, ένα κάλεσμα για ενότητα, μια ωδή στην “κοινότητα”, στους ανθρώπους που μετανάστευσαν στις ΗΠΑ για ένα καλύτερο αύριο και συνεχίζουν να επιμένουν παρά τις επιθέσεις και τις διαχρονικές αδικίες.
Το show ξεκίνησε με ένα καλωσόρισμα στα καταπράσινα λιβάδια του Πουέρτο Ρίκο, της πατρίδας του Bad Bunny, πριν μεταφερθεί στη μεγάλη σκηνή του Levi’s Stadium, το οποίο επίσης είχε μετατραπεί σε ένα τεράστιο χωράφι, με τον Bad Bunny να στέκεται ανάμεσα σε εργάτες που φορούσαν παραδοσιακά ψάθινα καπέλα pava – μια άμεση αναφορά στους jíbaros, τους αγρότες του 19ου αιώνα που δούλευαν στα χωράφια ζαχαροκάλαμου του Πουέρτο Ρίκο. Κάθε του βήμα μάς έφερνε και πιο κοντά στο σημερα, με τον Bad Bunny να περνά ανάμεσα από πωλητές με tacos και ποτά, “θείους” σε καφενείο, τεχνήτριες νυχιών, εικόνες δηλαδή από την καθημερινότητα των απανταχού Λατινοαμερικάνων.
@nfl BAD BUNNY! Tití Me Preguntó @Bad Bunny #AppleMusicHalftime #nfl #superbowl #badbunny ♬ original sound – NFL
Προφανως, το show δεν άργησε να μετατραπεί σε γιορτή, με ενα block party μπροστά από ένα μικρό σπίτι (casita) να κάνει την εμφάνιση του, αναπαράγοντας το εμβληματικό σκηνικό από το «No Me Quiero Ir de Aquí» του Bad Bunny στο José Miguel Agrelot Coliseum του Σαν Χουάν. Στο Super Bowl, αυτό έγινε το επίκεντρο μιας Πορτορικανής vecindad (γειτονιάς) που ζωντάνεψε, με τους Pedro Pascal, Cardi B, Jessica Alba, Karol G, Alix Earle και Young Miko να χορεύουν μέσα και γύρω από αυτήν, αναπαράγοντας την ατμόσφαιρα ενός «party de marquesina», του τυπικού δηλαδή Πορτορικανικού house party.
@nfl ICONIC 🎶 #AppleMusicHalftime @Bad Bunny #nfl #superbowl #badbunny #applemusichalftime ♬ original sound – NFL
Καθ’ όλη τη διάρκεια αυτού του show – γιορτής, ο Bad Bunny δεν θέλησε να είναι ο “πρωταγωνιστής”. Η κάμερα έπεφτε συνεχώς στους άπειρους χορευτές – “καλεσμένους” του πάρτι, σε “εργάτες” πάνω σε σκαλωσιές, στις φιγούρες κάθε λατινοαμερικάνικου σπιτιού, απο παππούδες μέχρι παιδιά που κοιμούνται σε γάμους – α, ναι έγινε και ένας πραγματικός γάμος μέσα σ’ όλα, με τραγουδίστρια την Lady Gaga.
@nfl Unforgettable moment. The world is dancing. #nfl #superbowl #badbunny #applemusichalftime @Bad Bunny ♬ original sound – NFL
Η μουσική του Bad Bunny έγινε απλά το όχημα για να μπορέσει αποτίσει φόρο τιμής στην κουλτούρα των Λατίνων, στην πατρίδα του, το Πουέρτο Ρίκο. Γι’ αυτό και ο-λο-κλη-ρο το show ήταν στα ισπανικά. Ο Bad Bunny δεν μετέφρασε ούτε μια λέξη στα αγγλικά – και καλά έκανε. Εξάλλου, ο τελευταίος δίσκος του DeBÍ TiRAR MáS FOToS – ένας από τους καλύτερους της περασμένης χρονιάς, που του χάρισε και το Grammy καλύτερου άλμπουμ πριν από μια μόλις εβδομάδα – ήταν επίσης εξ ολοκλήρου στα ισπανικά, τη μητρική του γλώσσα, ως όφειλε, ως δίσκος – φόρος τιμής στην πατρίδα του.
Εννοείται ότι αυτό δεν άρεσε καθόλου στον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος αποκάλεσε το Halftime Show “απολύτως φρικτό”, λέγοντας ότι “δεν βγάζει κανέναν νόημα, είναι προσβολή για το μεγαλείο της Αμερικής και δεν αντιπροσωπεύει τα πρότυπα επιτυχίας, δημιουργικότητας ή αριστείας μας. Κανείς δεν καταλαβαίνει ούτε λέξη από όσα λέει αυτός ο τύπος” και πολλά πολλά άλλα.
@overtime This message by Bad Bunny 🫶 #badbunny #superbowl #benito #halftime #superbowlhalftime ♬ original sound – Overtime
Αυτό που δεν καταλαβαίνει ο πρόεδρος των ΗΠΑ (και όλοι οι σύμμαχοί του), βέβαια, δεν είναι απλά τα ισπανικά του Bad Bunny, αλλά ότι το “μεγαλείο” κάθε χώρας είναι ο λαός του, οι άνθρωποί του. Σε έναν κόσμο που ξεσπούν συνεχώς πόλεμοι (για τα συμφέροντα τα δικά του και των ομοίων του), που πολύ βολικά καλλιεργείται ο ρατσισμός, με τους μετανάστες να είναι κλασικά ο αποδιοπομπαίος τράγος, ένα show για την ενότητα και την αλληλεγγύη μόνο “φρικτό” δεν είναι. Το αντίθετο, θα έλεγα. Ήταν απολύτως απολαυστικό, με τον Bad Bunny να θριαμβεύει από την αρχή μέχρι το πολύ σημαδιακό τέλος, όπου έριξε μια μπάλα football με το μήνυμα “Μαζί, είμαστε η Αμερική”, αφού πρώτα κατονόμασε κάθε μία χώρα της Αμερικής. Γιατί Αμερική δεν είναι μόνο οι ΗΠΑ, είναι μια ολόκληρη ήπειρος με πολλές δεκάδες πλούσιες κουλτούρες, παραδόσεις, έθιμα.