Θεατής: «Λόλα» στο Θέατρο Παλλάς

Από Πέμπτη έως Κυριακή (και Σάββατα με διπλή παράσταση), το νουάρ σύμπαν της Τρούμπας ζωντανεύει για πρώτη φορά στη θεατρική σκηνή, δίνοντας στη Λόλα, την πρωταγωνίστρια της ομώνυμης ταινίας, την ευκαιρία να αφηγηθεί ξανά – έξι δεκαετίες μετά – την ιστορία που σημάδεψε μια ολόκληρη εποχή.

Η παράσταση ανεβαίνει στο Παλλάς και δεν επιχειρεί να αναμετρηθεί με τη μνήμη, δεν ποντάρει στη νοσταλγία και καμία σύγκριση δεν επιδιώκει με τους μεγάλους stars του σινεμά των ’60s. Αυτό που πραγματικά θέλει είναι να συστήσει μια Λόλα σύγχρονη, που καθρεφτίζει ξανά την κοινωνία και τις παθογένειές της. Και να σε κάνει να αναρωτηθείς · τι πραγματικά έχει αλλάξει; 

Η Έλλη Τρίγγου, ο Γιάννης Στάνκογλου και ο Γιώργος Γάλλος σχηματίζουν το πρωταγωνιστικό τρίγωνο της Λόλας, του Άρη και του Στέλιου αντίστοιχα. Μαζί με έναν 20μελή θίασο και υπό την «ενορχήστρωση» του Χρήστου Σουγάρη, παίρνουν υλικά όπως το πάθος, η ζήλια, η προδοσία, η εκδίκηση και η λύτρωση, και τα μετατρέπουν σε μια θεατρική αφήγηση όπου το κινηματοθέατρο μπαίνει στο επίκεντρο της εμπειρίας. Σαν να συμβαίνει κάποιο γύρισμα σε ζωντανό χρόνο μπροστά σου κι εσύ γίνεσαι αυτομάτως μέρος του.

Κάμερες επί σκηνής καταγράφουν – οργανικά ως μέρος της δραματουργίας – κάθε κίνηση και έκφραση, και τα φέρνουν σε εσένα μέσα από μια μεγάλη οθόνη πάνω από τη σκηνή. Έτσι δημιουργούνται τρία επίπεδα ταυτόχρονα: η ζωντανή θεατρική δράση, η κινηματογραφική παρακολούθηση και η σκηνοθεσία της εικόνας, με τις προβολές και τη συνεχή ροή σκηνικών και ηθοποιών. Η κάμερα λειτουργεί σαν ένας αόρατος, αλλά πάντα παρών συμπρωταγωνιστής, που αναδεικνύει κάθε συναίσθημα που μετράει.

Στον υπόκοσμο της Τρούμπας, η Λόλα (Έλλη Τρίγγου) προσπαθεί να σταθεί όρθια σε μια πραγματικότητα όπου οι άνδρες βάζουν τους κανόνες. Ο Στέλιος (Γιώργος Γάλλος), άρχοντας της νύχτας, ασκεί πάνω της μια ανελέητη εξουσία, κρατώντας την στη σκιά του. Παράφορα ερωτευμένος μαζί της, δεν ξέρει να μιλήσει αλλιώς παρά μόνο με τους δικούς του όρους κι ο έρωτάς του ο ανεκπλήρωτος και χωρίς ανταπόκριση μεταφράζεται σε συνεχή σωματική και ψυχολογική βία, δίχως έλεος.

Όλα αλλάζουν με την επιστροφή του Άρη (Γιάννης Στάνκογλου) από τη φυλακή. Ο πραγματικός έρωτας της Λόλας, θύμα της μεγαλύτερης προδοσίας από τον καλύτερό του φίλο Στέλιο, κουβαλά μαζί του μια σκληρή ιστορία από το παρελθόν και την ανάγκη για λύτρωση. Ο έρωτας και η εξουσία συγκρούονται με τρόπο που σε κρατάει στην άκρη της θέσης σου. «Αν δεν σε έχω εγώ, δεν θα σε έχει κανείς», φωνάζει ο Στέλιος, και η Λόλα καλείται να διαλέξει ανάμεσα στο σκοτάδι και το φως. Η νύχτα, όμως, δεν συγχωρεί εύκολα τέτοιες επιλογές…

Μέσα στη γνωστή ιστορία ξεχωρίζει η Ζωή, ερμηνευμένη από τη Μαρίζα Τσάρη. Είναι ένας χαρακτήρας που η ταινία δεν μας είχε δείξει ποτέ: δυναμική, σκληρή, αφοσιωμένη, κινείται «σαν άντρας» ανάμεσα σε άντρες, έχοντας βρει τον δικό της τρόπο να επιβιώνει. Εκπροσωπεί μια πλευρά της γυναικείας επιβίωσης που συχνά μένει αθέατη στο σκληροπυρηνικό περιβάλλον της Τρούμπας και, ταυτόχρονα, κάνει την ιστορία να ξαναγεννιέται.

Κι η μουσική ακολουθεί αντίστοιχα τον ίδιο δρόμο. Ζωντανή τρομπέτα και σαξόφωνο, πρωτότυπες συνθέσεις του Τζεφ Βάνγκερ και τραγούδια που ενσωματώνουν στίχους από τα εμβληματικά κομμάτια της ταινίας, στήνουν ένα ηχητικό σκηνικό με αέρα American jazz bar, αλλά με σύγχρονη ένταση και beats που ενισχύουν τη σκοτεινή, νουάρ ατμόσφαιρα της ιστορίας.

Ακόμα κι αν έχεις δει την ταινία, εδώ θα βιώσεις την όλη εμπειρία εντελώς διαφορετικά, ως μια νέα ανάγνωση που ανοίγει κι άλλες διαστάσεις της ιστορίας.

Με αφορμή την αρχική ιδέα που προτείνει το σενάριο του Ηλία Λυμπερόπουλου, η παράσταση επιχειρεί να μιλήσει ξανά για ζητήματα πατριαρχίας, κακοποίησης και έμφυλης βίας, που δυστυχώς παραμένουν τρομακτικά επίκαιρα σήμερα. Για τα σχήματα αυτά της εξουσίας που τελικά μάς εγκλωβίζουν όλους, ακόμη και τους ίδιους τους άντρες που τα αναπαράγουν. Ανοίγει τη συζήτηση γι’ αυτή την «τυραννία της ματσίλας», όπως χαρακτηριστικά την ονομάτισε ο Χρήστος Σουγάρης σε μια συζήτησή μας λίγο πριν την πρεμιέρα. Απλώς επιλέγει να το κάνει με μια νέα γλώσσα.

Η Έλλη Τρίγγου προσεγγίζει τη Λόλα ως μια γυναίκα εγκλωβισμένη σε έναν φαύλο κύκλο βίας και πατριαρχίας, που δεν περιορίζεται μόνο στην Τρούμπα της δεκαετίας του ’60, αλλά αντιπροσωπεύει κάθε γυναίκα που αγωνίζεται να βρει τη φωνή και τον χώρο της. Η Λόλα δεν ζητά οίκτο, ζητά χώρο για να υπάρξει όπως θέλει, σε όποια εποχή και αν βρίσκεται. Και εμείς μένουμε με την ελπίδα ότι κάθε Λόλα εκεί έξω θα καταφέρει να βγει στο φως, χωρίς να κοιτάξει πίσω.