Ημέρες ART/TECH by COSMOTE Telekom: Ένα τριήμερο φεστιβάλ για μία “νέα” τέχνη

Είναι πάντα πιο δύσκολο απ’ ό,τι πιστεύει ο πολύς κόσμος να συνδυάσεις την τέχνη και την τεχνολογία χωρίς να δώσεις περισσότερο χώρο στο ένα απ’ ό,τι στο άλλο και χωρίς να πέσεις στην παγίδα του εναλλακτικού αλλά ταυτόχρονα ακατανόητου και χωρίς νόημα αποτελέσματος. Και ενώ όσο ο κόσμος προχωρά και η τεχνολογία εξελίσσεται, μεγαλώνει και κερδίζει όλο και περισσότερο έδαφος η σύμπραξή της και μάλλον η ανάμειξή της με την τέχνη είναι αναγκαία. Ίσως πάλι να είναι και επιλογή. Ίσως να δημιουργείται μία νέα τέχνη που είναι η συνύπαρξη των δύο, τέχνης και τεχνολογίας. Ακριβώς αυτή τη «νέα» τέχνη εξερεύνησε το τριήμερο Ημέρες Art & Tech by Cosmote Telekom, από τις 23 έως τις 25 Ιανουαρίου, στην Τεχνόπολη του Δήμου Αθηναίων.

@monopoligr

οι ΗΜΕΡΕΣ ART | TECH by @COSMOTE στην @TechnopolisCityOfAthens ήταν γεμάτες τέχνη, νέες τεχνολογίες και πολλή μουσική 🩷 | Ένα τριήμερο γεμάτο δωρεάν δράσεις που συνέδεσαν την ψηφιακή δημιουργία, την περιβαλλοντολογική συνείδηση, την πρωτότυπη τέχνη και την ραγδαία αναπτυσσόμενη τεχνολογία. 📡🖼️💕 #CosmoteTelekom #hmeres_art_tech #monopoligr #τεχνη #greektikok

♬ Aperture – Harry Styles

Ο χώρος της Τεχνόπολης μεταμορφώθηκε σε ένα πολυεπίπεδο πεδίο εμπειριών, όπου η τέχνη και η τεχνολογία δεν παρουσιάζονταν ως κάτι αποστασιοποιημένο, αλλά ως κάτι που ενεργοποιεί τις αισθήσεις – κυρίως την ακοή και την όραση. Η τριήμερη διοργάνωση, με ελεύθερη είσοδο για το κοινό, πρότεινε έναν διαφορετικό τρόπο προσέγγισης της σύγχρονης τέχνης: μέσα από τον ήχο, την κίνηση, την εμβύθιση και τη συμμετοχή. Και αυτό ήταν εμφανές από την πρώτη στιγμή που βρισκόσουν στο χώρο.

Στο κέντρο της διοργάνωσης υπήρχε το «COSMOTE TELEKOM Medusa Valley», μια ολογραφική, διαδραστική εγκατάσταση που συνδύαζε τεχνητή νοημοσύνη, αισθητήρες και ήχο για να δημιουργήσει ένα ψηφιακό «θαλάσσιο» τοπίο. Ο καλλιτέχνης πίσω από τη συγκεκριμένη ιδέα ήταν ο Γιάννης Κρανιδιώτης και η σύμπραξή του με το Athens Digital Art Festival (ADAF) και τη υποστήριξη της COSMOTE Telekom δημιούργησε το συγκεκριμένο συμμετοχικό έργο.

Οι φωτεινές μέδουσες αντιδρούσαν στην ανθρώπινη παρουσία, ενώ το ηχητικό περιβάλλον άλλαζε διακριτικά, ενισχύοντας την αίσθηση ότι ο επισκέπτης δεν παρατηρεί απλώς το έργο, αλλά αποτελεί μέρος του. Ταυτόχρονα, οι ίδιες οι μέδουσες είναι δημιουργία του κοινού, καθώς σε εργαστήρια που πραγματοποιήθηκαν το καλοκαίρι, ο καθένας μπορούσε να δημιουργήσει τη δική του μέδουσα από ανακυκλώσιμα υλικά.

Πρόκειται για το μεγαλύτερο interactive installation που έχει υλοποιηθεί μέχρι σήμερα στην Ελλάδα. Ο χώρος μεταμορφώνεται σε μια ολογραφική «θαλάσσια κοιλάδα», όπου φορώντας τα VR γυαλιά, δεκάδες φωτεινές μέδουσες αιωρούνται, κινούνται και αντιδρούν σε πραγματικό χρόνο στην ανθρώπινη παρουσία. Μέσα από τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης, αισθητήρων κίνησης και τεχνολογιών AR/VR, το έργο αποκτά μια δυναμική, σχεδόν ζωντανή υπόσταση: κάθε βήμα, κάθε κίνηση, κάθε στάση του επισκέπτη επηρεάζει το οπτικό και ηχητικό περιβάλλον.

Ακριβώς όπως συμβαίνει και στη θάλασσα, και όπως πολύ ποιητικά μου το έθεσε η Kαλλιτεχνική Διευθύντρια του ADAF, το οποίο συνεργάζεται εδώ και πολλά χρόνια με την COSMOTE Telekom, Έλλη-Άννα Περιστεράκη, είναι λες και οι μέδουσες, έχοντας πλέον διωχθεί από το περιβάλλον τους εξαιτίας της μόλυνσης, της ανθρώπινης αμεριμνησίας και του πλαστικού, έρχονται στη στεριά για να ζητήσουν το λόγο, να επικοινωνήσουν τι ακριβώς συμβαίνει.

Σημαντικό μέρος της έκθεσης επίσης βασίστηκε στον ήχο ως βασικό αφηγηματικό μέσο. Στον χώρο της Τεχνόπολης, ένα ολόκληρο κτήριο ήταν αφιερωμένο στον ήχο και σε έργα τέχνης, εγκαταστάσεις και installations που είχαν στη βάση τους την αίσθηση της ακοής και χρησιμοποιούσαν ως μέσο τον ήχο. Εκτός από το installation “The Tipping Point” του Γιάννη Κρανιδιώτη, και το έργο των Memo Akten & Katie Peyton Hofstadter “Superradiance”, υπήρχαν τέσσερα έργα από νέους καλλιτέχνες που ήταν πραγματικά εντυπωσιακά. Όπως για παράδειγμα το “AUDIO VISUAL MUSIC MACHINE”, μία διαδραστική εγκατάσταση που συγχρονίζει ανθρώπους, αντικείμενα, τοποθεσίες και ήχους σε απόλυτο χρόνο. Με πάνω από 3 δισεκατομμύρια πιθανούς συνδυασμούς, φέρνει σε συνάντηση τα πειραματικά οράματα του John Cage, της Björk και του Brian Eno με την έννοια των cut-ups του William Burroughs και την προσέγγιση του Alan Lomax στην αρχειοθέτηση της μουσικής από οπτική σκοπιά, δημιουργώντας ένα εντελώς νέο είδος. Ο κάθε επισκέπτης έχει τη δυνατότητα να δημιουργήσει ένα μοναδικό μουσικό έργο τέχνης.

Έργα νέων μέσων αξιοποιούσαν ηχητικά τοπία, ηλεκτρονικούς ήχους και ρυθμικές επαναλήψεις, δημιουργώντας περιβάλλοντα που δεν παρακολουθούσες απλώς, αλλά «κατοικούσες». Ο ήχος λειτουργούσε ως οδηγός μέσα στον χώρο, αλλάζοντας ανάλογα με την κίνηση και την παρουσία των επισκεπτών, ενισχύοντας την αίσθηση ότι η εμπειρία δεν είναι ποτέ ίδια για δύο διαφορετικούς ανθρώπους.

Ιδιαίτερη θέση είχαν και οι VR προβολές της νεοσύστατης ομάδας POETICS, που επέτρεπαν μια πλήρη απομάκρυνση από τον φυσικό χώρο της Τεχνόπολης. Φορώντας τα VR headsets, ο επισκέπτης μεταφερόταν σε ψηφιακά περιβάλλοντα όπου εικόνα και ήχος λειτουργούσαν αλληλένδετα, δημιουργώντας μια αίσθηση εμβύθισης που ξεπερνούσε την απλή θέαση. Τέσσερις ταινίες, ειδικά επιλεγμένες για μία πρώτη immersive cinema εμπειρία, χωρίς όμως να χάνουν σε αισθητική ή σε storytelling. Οι προβολές δεν εστίαζαν μόνο στην εντυπωσιακή εικόνα, αλλά στη συνολική εμπειρία: πώς ο ήχος κατευθύνει το βλέμμα, πώς ο ρυθμός επηρεάζει την κίνηση και πώς η τεχνολογία μπορεί να αφηγηθεί ιστορίες με νέους τρόπους.

Ταυτόχρονα, η παρουσία του IT Innovation Center της COSMOTE TELEKOM και των εργαλείων του είχε τρομερό ενδιαφέρον και έδωσε βήμα σε startups του ελληνικού οικοσυστήματος καινοτομίας, ενώ οι επισκέπτες είχαν την ευκαιρία να έρθουν σε επαφή και να αλληλεπιδράσουν με robots από το εργαστήριο της ομάδας, βλέποντας στην πράξη πώς η τεχνολογία μπορεί να ενσωματωθεί στην καθημερινότητα και στην καλλιτεχνική έκφραση.

Γιατί κάτι τέτοιο μπορεί να συμβεί, και δεν χρειάζεται να είναι επιτηδευμένο, υπερβολικό ή ξένο. Οι πρώτες ΗΜΕΡΕΣ Art/Tech της COSMOTE Telekom επιβεβαίωσαν ακριβώς αυτό: πώς η τέχνη και η τεχνολογία μπορούν και θέλουμε να συνυπάρξουν. Οι δυνατότητες δημιουργίας είναι ατελείωτες και οι ευκαιρίες ακόμα περισσότερες. Βεβαίως, όλα αυτά αξίζουν μόνο υπό το πρίσμα της ευθύνης του ίδιου του ανθρώπου απέναντι στο περιβάλλον και αναγνωρίζοντας συνεχώς τον αντίκτυπο που αυτή η δημιουργία μέσω της τεχνολογίας έχει στον πλανήτη μας. Οι Ημέρες Art/Tech όμως σίγουρα ήρθαν για να μείνουν, γιατί όλα όσα υπάρχουν και θέλουμε να κάνουμε με αυτή τη νέα τέχνη δεν μπορούν να χωρέσουν σε μόνο ένα τριήμερο.