Γιάννης Χρήστου: 100 χρόνια από τη γέννηση του πρωτοποριακού συνθέτη

Ένας αιώνας συμπληρώνεται φέτος, στις 8 Ιανουαρίου, από τη γέννηση του πρωτοποριακού έλληνα συνθέτη Γιάννη Χρήστου, αλλά και 56 χρόνια από τον θάνατό του, την ίδια ημερομηνία, σε ηλικία μόλις 44 ετών.

Τιμώντας την εκατονταετηρίδα της γέννησής του σπουδαίου μουσικού και στοχαστή, το Ωδείο Αθηνών –όπου πλέον φυλάσσεται το Αρχείο Γιάννη Χρήστου– προετοιμάζει σειρά εκδηλώσεων, που θα εκτυλιχθούνκαθ’ όλη τη διάρκεια του επετειακού έτους. Η αρχή θα γίνει την Πέμπτη 8 Ιανουαρίου 2026, την ημέρα των γενεθλίων (αλλά και του θανάτου) του συνθέτη, με μια εκδήλωση μνήμης αλλά και στοχασμού πάνω στη ζωή και το έργο του.

Φίλοι και συνεργάτες του Χρήστου, όπως η πιανίστα Νέλλη Σεμιτέκολο και ο βαρύτονος Σπύρος Σακκάς, οι οποίοι συνδέθηκαν με ιστορικές εκτελέσεις έργων του, αλλά και η λογοτέχνης και επιστήθια φίλη του Τούλα Τόλια, θα μοιραστούν με το κοινό αναμνήσεις και μαρτυρίες από την καλλιτεχνική αλλά και προσωπική συνύπαρξη με τον έλληνα δημιουργό.

Ο συνθέτης και μουσικός παιδαγωγός Φίλιππος Τσαλαχούρης, που μελέτησε και δίδαξε τη θεατρική μουσική του Χρήστου, θα παρουσιάσει τη δική του εμπειρία, ενώ ο πρόεδρος του Ωδείου Αθηνών Νίκος Τσούχλος και ηκαλλιτεχνικήδιεθύντριατου ΕΜΣΤ Κατερίνα Γρέγου θα μιλήσουν για τον Γιάννη Χρήστου και τη σημασία του στη σύγχρονη Ελλάδα.

Την συζήτηση θα συντονίσει ο Κωστής Ζουλιάτης, μουσικός, ερευνητής και επιμελητής του Αρχείου, ο οποίος και θα πραγματοποιήσει μια σύντομη παρουσίαση του ψηφιοποιημένου υλικού από το Αρχείο Γιάννη Χρήστου.

Στο τέλος της εκδήλωσης θα ακουστούν τα «Έξι τραγούδια σε ποίηση T. S. Eliot, για μεσόφωνο και πιάνο» (1955) του Γιάννη Χρήστου, με τημεσόφωνοΑγγελικήΚαθαρίου και τη Νέλλη Σεμιτέκολο στο πιάνο.

Η είσοδος στην εκδήλωση, που θα διεξαχθεί στην Αίθουσα Άρης Γαρουφαλής του Ωδειου Αθηνών (20.00), θα είναι ελεύθερη για το κοινό.

Ο Γιάννης Χρήστου γεννήθηκε στηνΗλιούπολη του Καΐρου στις 8Ιανουαρίου1926 από εύπορη οικογένεια της ελληνικής παροικίας της Αλεξάνδρειας.Πήρε τα πρώτα μαθήματα πιάνου σε ηλικία πέντε ετών, ενώσυνέχισε τις μουσικές του σπουδές με την πιανίστα Τζίνα Μπαχάουερ. Μετά το διαζύγιο των γονέων του, ο πατέρας του τον έστειλε στην Αγγλία για να σπουδάσει οικονομικά, όμως ο Χρήστου προτίμησε να σπουδάσει φιλοσοφία με τον Λούντβιχ Βιτγκενστάιν και τον Μπέρτραντ Ράσελ στο Καίμπριτζ, καθώς και ανώτερα θεωρητικά της μουσικής,ενώ ασχολήθηκε και με την αναλυτική ψυχολογία, επηρεασμένος από τον αδερφό του, Εύη, που σπούδαζε στο Ινστιτούτο Γιουνγκ, στη Ζυρίχη.Επιστρέφονταςστην Αίγυπτο αφοσιώθηκε στην σύνθεση καιτο 1956 παντρεύτηκε τηζωγράφοΣία Χωρέμη, με την οποία απέκτησε τρία παιδιά. Την ίδια χρονιά σκοτώθηκε οαδερφός σε τροχαίο δυστύχημα, γεγονός που τον σημάδεψε για όλη του τη ζωή.Το 1960,αναγκάστηκε να εγκαταλείψει την Αλεξάνδρεια και να εγκατασταθεί αρχικά στη Χίο και στη συνέχεια στην Αθήνα, όπου συνέχισε να συνθέτει, χωρίς να χρειαστεί ποτέ να αναζητήσει άλλη εργασία.

Η μουσική του, που χρησιμοποιεί το ατονικό ιδίωμα, κινείται στο κλίμα της πρωτοπορίας της δεκαετίας του 1960, ενώ σταδιακά αναπτύσσει μια προσωπική τεχνική οργάνωσης της ατονικότητας που αποκαλεί «μετα-σειραϊκή». Όλο και συχνότερα σε αυτήν εκφράζονται οι μεταφυσικές και φιλοσοφικές του ανησυχίες, ενώ στη συνέχεια θα επιχειρήσει να διευρύνει τα όρια της τέχνης του εισάγοντας την έννοια της «μεταμουσικής». Έγραψε ακόμη ορατόρια και όπερες, ενώ συνεργάστηκε με το Εθνικό Θέατρο και το Θέατρο Τέχνης, συνθέτοντας μουσική για παραστάσεις αρχαίου δράματος, όπως την περίφημη μουσική για τους «Πέρσες» και τους «Βατράχους» του Καρόλου Κουν.

Ο Γιάννης Χρήστου σκοτώθηκε, σε τροχαίο δυστύχημα τη νύχτα της 8ης Ιανουαρίου 1970, κατά την επιστροφή του από γιορτή για τα γενέθλιά του, σε ηλικία 44 ετών. Στο ίδιο δυστύχημα τραυματίστηκε θανάσιμα και η γυναίκα του, καθώς και η σύζυγος του συνθέτη Στέφανου Βασιλειάδη.