Κύριλλος και Μεθόδιος – Οι φωτιστές των Σλάβων: Το ντοκιμαντέρ της Μαρίας Χατζημιχάλη – Παπαλιού στους κινηματογράφους σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη

Το νέο δραματοποιημένο ντοκιμαντέρ «Κύριλλος και Μεθόδιος – Οι φωτιστές των Σλάβων» της Μαρίας Χατζημιχάλη – Παπαλιού προβάλλεται από τις 20 Νοεμβρίου στον κινηματογράφο Δαναός στην Αθήνα και από τις 27 Νοεμβρίου στον κινηματογράφο Ολύμπιον στη Θεσσαλονίκη.

Η ταινία συνεχίζει την πορεία της στις κινηματογραφικές αίθουσες μετά τη θερμή υποδοχή  που είχε σε κινηματογραφικά φεστιβάλ και ειδικές προβολές σε πανεπιστημιακά ιδρύματα του εξωτερικού και διεθνείς Οργανισμούς σε Ευρώπη και Αμερική.

Η ταινία έχει στο επίκεντρο τη συναρπαστική ζωή και την προσφορά των Αγίων αδελφών από τη Θεσσαλονίκη, οι οποίοι έδρασαν τον 9ο αιώνα. Το σπουδαίο έργο τους, με τη δημιουργία της σλαβικής γραφής, έδωσε τη δυνατότητα στους Σλάβους να αναδείξουν την ταυτότητά τους.

Το οικουμενικό τους έργο συνεχίστηκε από τους μαθητές τους, αλλάζοντας τη μοίρα του μισού σχεδόν κόσμου και τη φυσιογνωμία της Ευρώπης. Η ταινία φέρνει στο φως το γνωστό-άγνωστο αυτό έργο, περιδιαβαίνοντς στους χώρους όπου έδρασαν οι δύο αδελφοί και οι μαθητές τους: Κωνσταντινούπολη, Ρώμη, Βαυαρία, Πράγα, Σόφια, Αχρίδα, και βεβαίως Μακεδονία, Θεσσαλονίκη, Πρέσπες, Καστοριά κ.ά. Ένα ταξίδι στην ιστορία της Ευρώπης, γεμάτο δράση, κίνηση και εναλλαγή.

Το έργο των δύο αδελφών επέδρασε καταλυτικά στην ιστορία και τον πολιτισμό της Σλαβικής ομοεθνίας από την Τσεχία και τη Σλοβακία μέχρι τη Βουλγαρία, τη Σερβία, την Πολωνία, την Ουκρανία, τη Ρωσία και άλλες Σλαβικές χώρες. Αυτό το ξεχωριστό έργο συνεχίστηκε μέσα στους αιώνες από τους μαθητές των δύο αδελφών.

Με δεδομένη την κατάσταση που επικρατεί αυτή τη στιγμή στην Ευρώπη, είναι ανάγκη να υπενθυμίσουμε τις αξίες τις οποίες διέδωσαν οι Άγιοι Κύριλλος και Μεθόδιος, επηρεάζοντας την πορεία της ιστορίας στις χώρες της κεντρικής Ευρώπης και στα Βαλκάνια.

Η ταινία είχε την παγκόσμια πρεμιέρα της, με μεγάλη επιτυχία, στο 27ο Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης και συνέχισε την πορεία της σε διεθνή φεστιβάλ, όπου έλαβε και το Excellency Award στο Religion Faith International Film Festival στην Αμερική, ενώ έχει προταθεί για βράβευση στα GIFFT Film Awards 2025 στο Διεθνές Φεστιβάλ του Καναδά.

Στις 3 Ιουνίου 2025 προβλήθηκε, στο πλαίσιο του Διεθνούς Συμποσίου Βυζαντινολόγων «Nis & Byzantium» στην πόλη Νις της Σερβίας, υπό την αιγίδα του Δημάρχου της πόλεως, του Μητροπολίτη Αρσενίου και του Πανεπιστημίου της Νις. Παράλληλα συνεχίζονται οι προβολές σε πανεπιστήμια του εξωτερικού, εκπαιδευτικούς και εκκλησιαστικούς οργανισμούς στην Ευρώπη, την Αμερική αλλά και την Ασία.

Από τις 20 Νοεμβρίου, προβάλλεται στον κινηματογράφο “Δαναός” στην Αθήνα, υπό την αιγίδα του Δημάρχου Φιλοθέης-Ψυχικού κ. Χαράλαμπου Μπονάτσου, και από τις 27 Νοεμβρίου στον κινηματογράφο “Ολύμπιον” στη Θεσσαλονίκη, υπό την αιγίδα του Δημάρχου Θεσσαλονίκης κ. Στέλιου Αγγελούδη.

«Τα τελευταία χρόνια έχω αφοσιωθεί στο ιστορικό ντοκιμαντέρ και τις βιογραφίες προσώπων που έζησαν στο παρελθόν αλλά το έργο τους έχει επίδραση μέχρι και σήμερα.  «Τυχερός είναι όποιος διδάχθηκε Ιστορία», σύμφωνα με τον Ευριπίδη. Πιστεύω ότι γνωρίζοντας την Ιστορία μπορούμε να κάνουμε δικό μας το πέρασμα του χρόνου, να ανακαλύψουμε κάτι καινούριο για το σήμερα και να βρούμε στοιχεία έμπνευσης, γνώσης και προόδου. Για μένα οι ιστορικές βιογραφίες αποτελούν φόρο τιμής σε ξεχωριστούς ανθρώπους που εξέφρασαν την εποχή τους, το περιβάλλον που ζούσαν και την αναγκαιότητα αλλαγής του κόσμου. Η μνήμη και οι ζωές τους ανοίγουν διάλογο, μιλούν για όσα συνέβησαν στο παρελθόν αλλά και για την τωρινή εποχή μέσα από την αλήθεια της ζωής τους».

Η ταινία είναι αφιερωμένη στη μνήμη των συνεργατών μου Βαγγέλη Κουλίνου και Γεωργίου Τσούπρα, που ήταν μαζί μου σ’ αυτό το ταξίδι, και στη μνήμη των εκατομμυρίων επωνύμων και ανωνύμων ορθοδόξων μαρτύρων της Βαλκανικής και της Ανατολικής Ευρώπης.  Μ.Χ.-Π.

Η Μαρία Χατζημιχάλη-Παπαλιού γεννήθηκε στην Αθήνα. Έχει σκηνοθετήσει πολλά ντοκιμαντέρ και τηλεοπτικές σειρές, τα οποία έχουν αποσπάσει βραβεία στην Ελλάδα (Βραβείο Ακαδημίας Αθηνών κ.ά.) και στο εξωτερικό (Βραβείο Διεθνούς Ομοσπονδίας Κριτικών Κινηματογράφου-FIPRESCI, Βραβείο Henry Ford κ.ά.). Έχουν επίσης προβληθεί σε διεθνή φεστιβάλ και μουσεία, έχουν μεταδοθεί από διεθνή τηλεοπτικά κανάλια και βρίσκονται σε περισσότερες από 500 βιβλιοθήκες πανεπιστημίων στην Αμερική και στην Ευρώπη.

Μέλος της Ελληνικής Εθνικής Επιτροπής για την UNESCO. Καλλιτεχνική διευθύντρια του Διεθνούς Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ με θέμα την Aναπηρία, EMOTION PICTURES (2007-2011).

Το ντοκιμαντέρ της «Ο Αγώνας των τυφλών» (1976) θεωρείται από τις σημαντικότερες ταινίες για τα δικαιώματα των ανθρώπων με αναπηρία. Απέσπασε  διακρίσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, όπως σχεδόν όλες οι μετέπειτα δουλειές της.

Υπηρετεί με συνέπεια τον χώρο του ντοκιμαντέρ, είτε φωτίζοντας γυναικείες προσωπικότητες («Λιλή Ιακωβίδου» 1985 κ.ά.) είτε ανοίγοντας διάλογο με την ιστορία («Ομηρικός Ύμνος» 1998-2000, «Περικλής Ξανθίππου Αθηναίος 495-429 π.Χ.» 2004,  «Φιλάνθρωπος Ειρήνη» 2006 κ.ά.).

Μαζί με τον άνδρα της Γιώργο Παπαλιό, ήταν παραγωγός ταινιών  Ελλήνων σκηνοθετών που δημιούργησαν τον Νέο Ελληνικό Κινηματογράφο. Ανάμεσά τους : «Μέρες του ΄36» (1972) και «Ο Θίασος» (1974) του Θόδωρου Αγγελόπουλου, «Τα χρώματα της Ίριδος» (1974) του Νίκου Παναγιωτόπουλου, «Κιέριον» (1974) του Δήμου Θέου, «Το Μοντέλο» (1974) του Κώστα Σφήκα κ. ά.