Ανησυχία για την πρόσβαση των Ελλήνων ασθενών σε καινοτόμα φάρμακα – Διαθέσιμο μόνο 1 στα 5 νέα σκευάσματα

Μόνο ένα στα πέντε καινοτόμα φάρμακα που εγκρίθηκαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση την τελευταία τετραετία είναι σήμερα διαθέσιμο στους Έλληνες ασθενείς. Αυτό προκύπτει από τα ευρήματα δύο σημαντικών μελετών που παρουσιάστηκαν σε συνέντευξη Τύπου του Συνδέσμου Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος (ΣΦΕΕ), αναδεικνύοντας ένα σοβαρό πρόβλημα πρόσβασης στη φαρμακευτική καινοτομία στη χώρα μας.

Οι δύο μελέτες που αποκαλύπτουν το πρόβλημα

Η πρώτη μελέτη, με τίτλο “Patients W.A.I.T. Indicator” (EFPIA-IQVIA 2024), ανέδειξε ότι την περίοδο 2020–2023 εγκρίθηκαν από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων 173 νέα φάρμακα, από τα οποία μόλις 75 έφτασαν στην ελληνική αγορά. Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι μόνο το 25% αυτών είναι πλήρως προσβάσιμα στους ασθενείς, ενώ πάνω από τα μισά δεν διατίθενται καθόλου στη χώρα. Η διαδικασία αποζημίωσης καθυστερεί σημαντικά, καθώς απαιτούνται κατά μέσο όρο 654 ημέρες από την ευρωπαϊκή έγκριση μέχρι να αποζημιωθεί ένα φάρμακο στην Ελλάδα – δηλαδή σχεδόν δύο χρόνια, χρόνος που είναι μεγαλύτερος από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο και αυξάνεται με τα χρόνια.

Ιδιαίτερη επιδείνωση παρουσιάζεται στις θεραπείες για τον καρκίνο και στις σπάνιες παθήσεις. Η διαθεσιμότητα των ογκολογικών φαρμάκων έπεσε από το 71% στο 59%, ενώ των ορφανών φαρμάκων από το 41% στο 36%. Ο χρόνος που απαιτείται για να είναι αυτά διαθέσιμα αυξήθηκε σημαντικά, ξεπερνώντας τις 700 ημέρες για τα ορφανά φάρμακα.

Ο Γενικός Διευθυντής του ΣΦΕΕ κ. Μιχάλης Χειμώνας, η Αντιπρόεδρος Δ.Σ. ΣΦΕΕ του ΣΦΕΕ κα Έλενα Χουλιάρα, ο Πρόεδρος του ΣΦΕΕ κ. Ολύμπιος Παπαδημητρίου, ο Market Access Director του ΣΦΕΕ κ. Χρίστος Γεωργακόπουλος και ο Επικεφαλής Consulting & Έρευνας Αγοράς της IQVIA κ. Κώστας Γεωργίου.

Η δεύτερη μελέτη, που εκπονήθηκε για λογαριασμό του ΣΦΕΕ από την IQVIA, εστίασε ειδικά στην Ελλάδα και κάλυψε την περίοδο 2021–2024. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι από τα 178 φάρμακα που εγκρίθηκαν από τον EMA, μόνο 36 είναι σήμερα διαθέσιμα στη χώρα, ποσοστό που αντιστοιχεί σε μόλις 20%. Επιπλέον, εξαιτίας του δύσκολου επιχειρηματικού περιβάλλοντος και των υψηλών υποχρεωτικών επιστροφών από τις φαρμακευτικές εταιρείες, σχεδόν τα μισά από αυτά τα φάρμακα δεν αναμένεται να κυκλοφορήσουν στην Ελλάδα στο προσεχές μέλλον.

Οι καθυστερήσεις και η περιορισμένη πρόσβαση οφείλονται κυρίως στο ύψος των υποχρεωτικών επιστροφών και στον λεγόμενο κανόνα 5/11, ο οποίος απαιτεί από ένα φάρμακο να αποζημιώνεται σε πέντε από έντεκα ευρωπαϊκές χώρες πριν ξεκινήσει η διαδικασία αποζημίωσης στην Ελλάδα.

Ο ΣΦΕΕ καλεί την Πολιτεία να υλοποιήσει τις δεσμεύσεις της

Τα στοιχεία αυτά αναδεικνύουν την επείγουσα ανάγκη να διασφαλιστεί ισότιμη, καθολική και έγκαιρη πρόσβαση των ασθενών στις νέες θεραπείες. Η Πολιτεία και η φαρμακοβιομηχανία οφείλουν να συνεργαστούν για να ενισχυθεί η δημόσια χρηματοδότηση του φαρμάκου, να βελτιωθούν οι διαδικασίες αποζημίωσης και να διαμορφωθεί ένα σταθερό και βιώσιμο περιβάλλον για την κυκλοφορία των φαρμάκων στην Ελλάδα.

Ο ΣΦΕΕ καλεί την Πολιτεία να υλοποιήσει άμεσα τις δεσμεύσεις της: την ουσιαστική ενίσχυση της φαρμακευτικής δαπάνης, τη μείωση των υποχρεωτικών επιστροφών, την επιτάχυνση των διαδικασιών αποζημίωσης και τις αναγκαίες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις. Αν θέλουμε ένα δίκαιο και αποτελεσματικό σύστημα υγείας, πρέπει να προχωρήσουμε από τα λόγια στις πράξεις – για τους ασθενείς, για το μέλλον της υγείας στη χώρα μας.