exergue – on documenta 14: Η νέα ταινία του Δημήτρη Αθυρίδη στο 13ο Φεστιβάλ Πρωτοποριακού Κινηματογράφου της Αθήνας

Το 13ο Φεστιβάλ Πρωτοποριακού Κινηματογράφου της Αθήνας, παρουσιάζει σε πρώτη προβολή στην Αθήνα την ταινία «exergue – on documenta 14» του Δημήτρη Αθυρίδη, σε παραγωγή της Faliro House Productions.

Η ταινία ακολουθεί τον καλλιτεχνικό διευθυντή της documenta 14 Adam Szymczyk καθώς ηγείται της  διοργάνωσης της πιο σημαντικής έκθεσης τέχνης στον κόσμο. Πρόκειται για μια χωρίς προηγούμενο παρασκηνιακή εξερεύνηση του θεσμικού κόσμου της τέχνης.  Η διάρκειας 14 ωρών ταινία – χωρισμένη σε 14 κεφάλαια – έκανε πρεμιέρα στο 74ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Βερολίνου.

Η ταινία (848’) θα κατανεμηθεί σε 3 προβολές, το τριήμερο 2-4 Δεκεμβρίου, αμέσως πριν την έναρξη του 13ου ΦΠΚΑ, και θα παρουσιαστεί ως προφεστιβαλική δράση του φεστιβάλ, με ελληνικούς και αγγλικούς υποτίτλους, ως εξής:

• Δευτέρα 2 Δεκεμβρίου, 17:00-21:30
• Τρίτη 3 Δεκεμβρίου, 17:00-23:00
• Τετάρτη 4 Δεκεμβρίου, 17:00-21:45

Μετά την προβολή της Τετάρτης 4 Δεκεμβρίου θα ακολουθήσει στρογγυλή τράπεζα (21:45-23:00). Συμμετέχουν: Εύα Στεφανή (σκηνοθέτις), Πάνος Χαραλάμπους (εικαστικός, ομότιμος καθηγητης AΣΚΤ), Μαρίνα Φωκίδη (επιμελήτρια, θεωρητικός). Συντονίζει η Δέσποινα Ζευκιλή (κριτικός τέχνης, διευθύντρια περιοδικού «Αθηνόραμα»)

Το «exergue – on documenta 14» ακολουθεί τον καλλιτεχνικό διευθυντή Adam Szymczyk και την επιμελητική του ομάδα επί δύο χρόνια καθώς οργανώνουν την documenta 14, μια ιστορική έκδοση της πιο σημαντικής έκθεσης τέχνης στον κόσμο, που πραγματοποιήθηκε για πρώτη φορά το 2017 στο Κάσελ της Γερμανίας και στην Αθήνα της Ελλάδας, το επίκεντρο της οικονομικής κρίσης στην Ευρώπη εκείνη την εποχή.

Η καλλιτεχνική πρόταση επέκτασης της έκθεσης σε δύο πόλεις με τίτλο «Learning from Athens», ήταν η τολμηρή προσπάθεια του Szymczyk να εξερευνήσει τα όρια του θεσμού, αμφισβητώντας το ευρωκεντρικό μοντέλο παραγωγής τέχνης. Η διοργάνωση αντιμετώπισε περισσότερα από απλά υλικοτεχνικά εμπόδια που δεν βοήθησαν στην αποτροπή ενός οικονομικού ελλείμματος. Το μιντιακό σκάνδαλο που ξέσπασε πριν από την λήξη της έκθεσης επισκίασε την καλλιτεχνική της αξία και τις περαιτέρω συζητήσεις σχετικά με το περιεχόμενό της.

Η documenta 14 προκάλεσε κριτική αντιπαράθεση και αντιδράσεις λόγω της ριζοσπαστικής επιμελητική της  προσέγγισης που συχνά ερμηνεύτηκε  ως διδακτισμός ή ως εργαλειοποίηση πολιτικά επειγόντων θεμάτων όπως η προσφυγική κρίση, ο νεοφιλελευθερισμος και η άνοδος της ακροδεξιάς πολιτικής σε παγκόσμιο επίπεδο. Ταυτόχρονα, δέχτηκε επιθέσεις καθώς έθεσε άβολα ερωτήματα σχετικά με τις εξαρτήσεις του ιστορικού ινστιτούτου από την τοπική πολιτική και τους μηχανισμούς χρηματοδότησης του κόσμου της τέχνης.

Μέσα από το πάθος των πρωταγωνιστών του, την ομορφιά και τη δύναμη της τέχνης και την χωρίς προηγούμενο πρόσβαση καταγραφής, η κινηματογραφική  αφήγηση χωρισμένη σε δεκατέσσερα κεφάλαια, παρατηρεί τη  δραματικής πορεία της documenta 14 και αποτυπώνει έναν προβληματισμό για τις λειτουργίες της Σύγχρονης Τέχνης  και τους θεσμούς της σε ένα μεταβαλλόμενο παγκόσμιο τοπίο.

Μετά την πρεμιέρα της στο 74ο Φεστιβάλ του Βερολίνου, η ταινία συμμετείχε μεταξύ άλλων στο 26ο Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, στο 46ο Φεστιβάλ Cinéma du Réel, στο 49ο Διεθνές Φεστιβάλ του Τορόντο, και στο 62o Κινηματογραφικό Φεστιβάλ της Νέας Υόρκης.

Δημήτρης Αθυρίδης | Φωτογραφία: Petros Toufexis

Ο Δημήτρης Αθυρίδης (1962) είναι ντοκιμαντερίστας και φωτογράφος από τη Θεσσαλονίκη. Μετά τις ανολοκλήρωτες σπουδές  ως μηχανολόγος μηχανικός εργάστηκε ως φωτογράφος και διευθυντής φωτογραφίας στη διαφήμιση.

Ως κινηματογραφιστής ασχολείται με μελέτες χαρακτήρων, προσεγγίζοντας τις ως υπαρξιακές περιπέτειες σε κοινωνικά τοπία.

Έκανε το πρώτο του βήμα ως σκηνοθέτης στο σινεμά με το ντοκιμαντέρ «T4 Τrouble and the Self Admiration Society» (2009), μια εξερεύνηση στην αινιγματική ζωή του αντιήρωα της ροκ Τέρρυ Παπαντίνα, που συμμετείχε στο διαγωνιστικό του Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης και προβλήθηκε στις κινηματογραφικές αίθουσες. Η δεύτερη ταινία του «Ένα Βήμα Μπροστά» (2012), εξιστορεί το ταξίδι του Γιάννη Μπουτάρη, ενός αντισυμβατικού, (πρωην) αλκοολικού, οινοποιού, ο οποίος διεκδικεί τη δημαρχεία της Θεσσαλονίκης αμφισβητώντας το πολιτικό κατεστημένο. Η ταινία έκανε πρεμιέρα στο 25ο Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ του Άμστερνταμ (IDFA) και έκανε τη πορεία της στις αίθουσες το 2013.

Η τελευταία ταινία του, «exergue – on documenta 14» (2024), ακολουθεί τον καλλιτεχνικό διευθυντή της documenta 14 Adam Szymczyk καθώς ηγείται της  διοργάνωσης της πιο σημαντικής έκθεσης τέχνης στον κόσμο. Πρόκειται για μια χωρίς προηγούμενο παρασκηνιακή εξερεύνηση του θεσμικού κόσμου της τέχνης,  Η διάρκειας 14 ωρών ταινία – χωρισμένη σε 14 κεφάλαια – έκανε πρεμιέρα στο 74ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Βερολίνου.

2009 «T 4 Trouble and the Self Admiration Society»
2012 «Ένα Βήμα Μπροστά»
2024 «exergue – on documenta 14»

Το  Φεστιβάλ Πρωτοποριακού Κινηματογράφου της Αθήνας, ο αγαπημένος θεσμός της Ταινιοθήκης της Ελλάδος, επιστρέφει, ανανεωμένο, από τις 5 έως και τις 18 Δεκεμβρίου 2024 φιλοδοξώντας να αναδείξει ό, τι πιο καινοτόμο συμβαίνει στον παγκόσμιο κινηματογράφο.