Τελευταία εβδομάδα για την μεγάλη έκθεση εικαστικών στον Πύργο της Κύμης, στην Εύβοια

Για μία ακόμη εβδομάδα και έως τις 25 Αυγούστου 2024, συνεχίζεται η έκθεση εικαστικών «Η εσωτερική πλευρά του ανέμου», που φιλοξενείται στο Αρχοντικό Χρυσανθόπουλου (παράρτημα Λαογραφικού Μουσείου Κύμης), στο χωριό Πύργος, στην Κύμη της Εύβοιας. Την έκθεση επιμελείται ο ιστορικός τέχνης Χριστόφορος Μαρίνος και διοργανώνεται από τον Μορφωτικό Εκπολιτιστικό Σύλλογο Κύμης σε συνεργασία με τον Πολιτιστικό Σύλλογο Πύργου Κύμης και την ΑΜΚΕ «Καιρός Πολιτισμού».

Η θεματική της έκθεσης περιστρέφεται γύρω από τη χειρωναξία, δίνοντας έμφαση στην υλικότητα και στο χειροποίητο αντικείμενο. Συμμετέχουν 42 καλλιτέχνιδες και καλλιτέχνες με περισσότερα από 70 έργα, τα οποία συνομιλούν με την ιδιαίτερη ατμόσφαιρα του κτιρίου και τις εντυπωσιακές τοιχογραφίες του λαϊκού καλλιτέχνη του 19ου αιώνα Σωτήρη Χρυσανθόπουλου.

Πέννυ Γκέκα: Χωρίς τίτλο, 2024, κέντημα σε χειροποίητο χαρτί, 39 × 50 εκ.

Χτίζοντας πάνω στην κληρονομιά του Χρυσανθόπουλου, η έκθεση περιλαμβάνει έργα αυτοδίδακτων καλλιτεχνών, όπως τις ταπισερί του Στάθη Κατσαρέλη και μία φορητή εικόνα («Τοπίο του θεσσαλικού κάμπου») του λαϊκού ζωγράφου Αθανάσιου Παγώνη (1820-1884). Μέσα από τη συμμετοχή του αρχιτέκτονα Διονύση Σοτοβίκη, επιχειρείται ένας διάλογος με το έργο του αυτοδίδακτου καλλιτέχνη Αλέξανδρου Ροδάκη και το περίφημο σπίτι του στην Αίγινα. Επιπλέον, σύγχρονες καλλιτέχνιδες, όπως η Πέννυ Γκέκα, η Ρία Δάμα, η Χριστίνα Μήτρεντσε και η Σοφία Σιμάκη, έχουν φιλοτεχνήσει έργα ειδικά για την έκθεση, αντλώντας έμπνευση από αντικείμενα της οικίας του Χρυσανθόπουλου, από κεντήματα της οικογένειας του επιμελητή, ο οποίος μεγάλωσε στον Πύργο, και από την πολιτιστική ιστορία της Κύμης.

Η έκθεση ξαναφέρνει στο προσκήνιο το έργο της σημαντικής κεραμίστριας Μαρίας Βογιατζόγλου, τις ταπισερί της Νίκης Καναγκίνη, και συγχρόνως αναδεικνύει το ζωγραφικό έργο του Μοναχού Νικόδημου και του αρχιτέκτονα Τάκη Τερζόπουλου. Ιδιαίτερη παρουσία στην έκθεση έχει η ομάδα ΑΦΗ, η οποία, από το 1979 έως σήμερα, ισορροπώντας μεταξύ εικαστικών και εφαρμοσμένων τεχνών, έχει χαράξει τη δική της διαδρομή, επιμένοντας στην αργή χειρωνακτική κατασκευή ιδεών. Ο τίτλος της έκθεσης είναι δανεισμένος από το μυθιστόρημα του Μίλοραντ Πάβιτς, που εκδόθηκε στα σερβικά το 1991 και κυκλοφόρησε στα ελληνικά το 1994 από το Βιβλιοπωλείον της «Εστίας» σε μετάφραση Γκάγκα Ρόσιτς.

άκης Τερζόπουλος (1947-2018): Νυχτερινός αγιασμός, 1975, ακρυλικό σε καμβά, 52 × 52 εκ. Ευγενική παραχώρηση της Βάσως Γκαβαϊσέ

Γεννημένος στη Βερσοβά (σημερινό Χρυσάνθιο) του νομού Αχαΐας, ο Σωτήρης Χρυσανθόπουλος εγκαταστάθηκε στην Κύμη στα μέσα του 19ου αιώνα. Παντρεύτηκε τη Μαρία Θαλασσινού και έχτισε τη διώροφη κατοικία τους στο χωριό Πύργος, τον τόπο καταγωγής της γυναίκας του. Αυτοδίδακτος, ασχολήθηκε με την αγιογραφία, τη ζωγραφική, τη γλυπτική, την ξυλογλυπτική. Διακόσμησε το αρχοντικό του με τοιχογραφίες, προσωπογραφίες του ιδίου και των μελών της οικογένειάς του, κατασκεύασε τα έπιπλα του σπιτιού και μια σειρά γλυπτά που κοσμούν τους εξωτερικούς τοίχους. Πέθανε γύρω στο 1900. Ο γιος του, Κωνσταντίνος, υπήρξε επίσης αγιογράφος. Το 1991 το αρχοντικό δωρήθηκε από την εγγονή του, Αρετούσα Χρυσανθοπούλου, στον Μορφωτικό και Εκπολιτιστικό Σύλλογο Κύμης, προκειμένου να χρησιμοποιηθεί ως μουσείο.

Το Αρχοντικό Χρυσανθόπουλου, που προορίζεται για Μουσείο Παλαιοντολογικών Ευρημάτων της Περιοχής της Κύμης, δεν έχει ανοίξει ποτέ τις πόρτες του στο κοινό. Στόχος της έκθεσης είναι να φέρει τους Ευβοιώτες πιο κοντά στη σύγχρονη τέχνη και στις σύγχρονες καλλιτεχνικές πρακτικές. Αξίζει να σημειωθεί ότι είναι η πρώτη έκθεση μεγάλης κλίμακας που πραγματοποιείται στην ευρύτερη περιοχή της Κύμης-Αλιβερίου και μία από τις λίγες στην Εύβοια. Σε αντίθεση με άλλα νησιά που φιλοξενούν κάθε καλοκαίρι εκθέσεις σύγχρονης τέχνης υψηλού επιπέδου στα μουσεία τους, η Εύβοια δεν έχει να επιδείξει αντίστοιχη εκθεσιακή δραστηριότητα, με αποτέλεσμα να μην θεωρείται πολιτιστικός προορισμός. Η εικαστική έκθεση στο Αρχοντικό Χρυσανθόπουλου αποτελεί μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για τους κατοίκους της Εύβοιας να έρθουν σε επαφή με τον σύγχρονο πολιτισμό.

Στην έκθεση συμμετέχουν με έργα τους οι: Νίκος Αλεξίου (1960–2011), ΑΦΗ Collective (Judith Allen-Ευσταθίου, Inger Carlsson, Μαρία Γρηγορίου, Δέσποινα Πανταζοπούλου, Γιάννης Παπαδόπουλος, Εύα Χειλαδάκη, Θεοδώρα Χωραφά), Κωνσταντία Βλαχίδου, Μαρία Βογιατζόγλου (1930–2010), Βάσω Γκαβαϊσέ, Πέννυ Γκέκα, Ρία Δάμα, Γιάννης Θεοδωρόπουλος, Νίκη Καναγκίνη (1933–2008), Στάθης Κατσαρέλης, Κατερίνα Κατσιφαράκη, Παναγιώτης Κουλουράς, Ελένη Κρίκκη, Βασιλική Λευκαδίτη, Ανδρέας Λόλης, Δημήτρης Μεράντζας, Χριστίνα Μήτρεντσε, Μαργαρίτα Μποφιλίου, Μοναχός Νικόδημος (1951–2021), Μυρτώ Ξανθοπούλου, Αθανάσιος Παγώνης (1820–1884), Ηλίας Παπαηλιάκης, Ρένα Παπασπύρου, Νατάσσα Πουλαντζά, Αργύρης Ραλλιάς, Κώστας Ρουσσάκης, Σοφία Σιμάκη, Βασίλης Σκυλάκος (1930–2000), Διονύσης Σοτοβίκης, Τάκης Τερζόπουλος (1947– 2018), Θανάσης Τότσικας, Νίκος Τρανός, Γιώργος Τσακίρης, Αλέκος Φασιανός (1935–2022), Μάρω Φασουλή.