Νύχτα στη γη, του Γιώργου Μπλάνα στον Αρχαιολογικό Χώρο της Ελληνιστικής Πόλης της Φλώρινας

Η Καλλιτεχνική Εταιρεία Αργώ της Αιμιλίας Υψηλάντη στο πλαίσιο του θεσμού «Όλη η Ελλάδα ένας Πολιτισμός» του Υπουργείου Πολιτισμού παρουσιάζει την παράσταση «Νύχτα στη γη» στον Αρχαιολογικό Χώρο της Ελληνιστικής Πόλης της Φλώρινας για δύο παραστάσεις στις 15 και 16 Ιουλίου στις 21:15. Τα κείμενα και η συναρμογή των κειμένων της παράστασης είναι του Γιώργου Μπλάνα και η σκηνοθεσία του Αλέξανδρου Κοέν.

Η σκηνική σύνθεση του ποιητή Γιώργου Μπλάνα αποτυπώνει με τον πιο σαγηνευτικό τρόπο τη σκέψη πως η επαφή μας με τη φύση δεν είναι αποκλειστικά αντικείμενο της επιστήμης. Οφείλουμε να την αντιμετωπίζουμε με το δέος και το σεβασμό που μας προκαλούν φαινόμενα που δεν είμαστε σε θέση ν’ αντιληφθούμε με τις πέντε αισθήσεις μας.

Δύο μεταπτυχιακοί φοιτητές της βιολογίας καταφθάνουν σ’ έναν αρχαιολογικό χώρο του νομού Φλώρινας προκειμένου να κατανοήσουν αίτια και βαθμό της περιβαλλοντικής καταστροφής. Η συνύπαρξή τους –σχεδόν συγκατοίκηση– με υπερφυσικές δυνάμεις, όπως η Νεράιδα της Λίμνης και η Περπερούνα που κατοικούν εκεί απο πάντα, θ’ αποβεί μοιραία για τους δύο επιστήμονες, που μέσα σ’ ένα βράδυ θα κληθούν ν’ αλλάξουν τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνονται τη Φύση.

Η «Νύχτα στη γη» αποτυπώνει ακριβώς αυτό τον υπερφυσικό διάλογο του Ανθρώπου με το Άγνωστο. Και, όπως καθετί που εμπεριέχει το Άγνωστο, προκαλεί φόβο αλλά ασκεί και γοητεία. Η παράσταση αξιοποιεί το μαγευτικό τόπο της Φλώρινας (έναν τόπο γεμάτο ίχνη παρελθόντος και προοπτικές μέλλοντος) και δημιουργεί δύο κόσμους σε αντιπαράθεση: του ορθολογισμού και του ρομαντισμού. Η έκβαση αυτής της μάχης ίσως καταφέρει να σώσει τον πλανήτη μας.

Νύχτα στη γη – Μια οικολογική φαντασία …ή μήπως πραγματικότητα; Αυτό που στοίχειωνε φιλόσοφους, ποιητές, επιστήμονες, από την πρώτη Αρχαιότητα: «Τι θα γίνει αν ο άνθρωπος πάψει να σέβεται την ιερότητα της Φύσης», παίρνει σάρκα και οστά. Η ύβρις της αλόγιστης εκμετάλλευσης των φυσικών πόρων και της συνεχούς «σκουπιδοποίησης» του φυσικού περιβάλλοντος δεν είναι αγωνιώδης διαίσθηση, αλλά μια πορεία προς την καταστροφή. Από την Βίβλο και τα Ομηρικά έπη μέχρι τους Ρομαντικούς ποιητές, από τους ύμνους της Μεσοποταμίας μέχρι τον Τ. Σ. Έλιοτ και από τους μύθους της Αρχαιότητας μέχρι τις παραδόσεις των λαών του νεότερου κόσμου, η Φύση υπήρξε το σπίτι του ανθρώπου, ένα σπίτι γεμάτο ιερές σκιές και ισχυρά πνεύματα. Οι άνθρωποι ύμνησαν την ομορφιά και το μεγαλείο της και τρόμαξαν μπροστά στο ενδεχόμενο του αφανισμού της. Τα κείμενα που εκφράζουν αυτήν την ομορφιά κι αυτό το μεγαλείο, αυτούς του τρόμους κι αυτές τις αγωνίες, είναι η μαγιά της ΝΥΧΤΑΣ ΣΤΗΝ ΓΗ, μιας θεατρικής μύησης στην ενότητα ανθρώπου και φύσης, στην συμμαχία επιστήμης και παράδοσης, στην συνεργασία γνώσης και ποίησης.

 Η Νεράιδα της Λίμνης και η Περπερούνα, με τις φωνές των μεγάλων ποιητών και φιλοσόφων, μυούν τον θεατή στον σεβασμό για την Φύση.

«Έφτασε ο καιρός να υπερασπιστείς το δικαίωμα κάθε πτηνού στο τιτίβισμα, το δικαίωμα της παπαρούνας στο κόκκινο, το δικαίωμα της θάλασσας στην αλμύρα», λέει η Νεράιδα της Λίμνης στους δύο ερευνητές, που κοιμούνται στο ύπαιθρο, με τα λόγια του Οδυσσέα Ελύτη.

«Αν ένας άνθρωπος κάνει περίπατο καθημερινά στην όχθη μιας λίμνης, τη μισή του μέρα, από αγάπη για την λίμνη, κινδυνεύει να θεωρηθεί χασομέρης. Αλλά αν σπαταλάει όλη του τη μέρα ως κερδοσκόπος, μολύνοντας την λίμνη και αποψιλώνοντας τη γη, τότε όλοι τον εκτιμούν ως φιλόπονο πολίτη με επιχειρηματικό πνεύμα», ακούγεται μέσα στην σεβάσμια νύχτα των πνευμάτων, σαν αέρας στις καλαμιές. με την φωνή του Αμερικανού φιλοσόφου Χένρι Θόρω.

Λάθος δρόμο έχουμε πάρει. Αλλά τα στοιχεία της Φύσης μπορούν να μας οδηγήσουν, αν τα ακούσουμε. Η σύνθεση ΝΥΧΤΑ ΣΤΗΝ ΓΗ αυτό το πολυφωνικό άκουσμα υλοποιεί θεατρικά.

Η παραγωγή πραγματοποιείται στο πλαίσιο του προγράμματος 2023 του θεσμού «Όλη η Ελλάδα ένας Πολιτισμός» του Υπουργείου Πολιτισμού.

Η παράσταση γίνεται με την υποστήριξη της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας και των εργαζόμενων στην ελληνιστική πόλη της Φλώρινας και το Δήμο Φλώρινας.