Ινστιτούτο Γκαίτε: Συζήτηση με τον εικαστικό Kader Attia με αφορμή την πρώτη του έκθεση στην Ελλάδα

Στο πλαίσιο της ατομικής έκθεσης του Kader Attia «Το Μουσείο της Επούλωσης» που πραγματοποιείται στο State of Concept Athens έως τις 19 Ιουνίου, θα πραγματοποιηθεί συζήτηση με τον εικαστικό και την επιμελήτρια Ηλιάνα Φωκιανάκη (State of Concept), την Τετάρτη 16 Ιουνίου 2021, στις 19:30, στο αίθριο του Goethe-Institut Athen.

Μέσα από γλυπτά, εγκαταστάσεις, κολάζ, βίντεο και φωτογραφίες, ο Kader Attia διερευνά τους τρόπους με τους οποίους η αποικιοκρατία και ο ιμπεριαλισμός συνεχίζουν να διαμορφώνουν τον τρόπο με τον οποίο οι δυτικές κοινωνίες εμπλέκονται με μη-δυτικούς πολιτισμούς. Το ερώτημα είναι πώς (ακόμα) τους παρουσιάζουν μέχρι και σήμερα και ποιος ο ρόλος και οι συνέπειες του πολιτισμού στη διαιώνιση της κοινωνικής αδικίας.

Τα έργα του Attia προσφέρουν μια δομική, σχολαστική κριτική των σύγχρονων δυτικών συστημάτων ελέγχου, που καθορίζουν διάφορες πτυχές της ζωής: από την παραδοσιακή μουσειολογία έως τους σύγχρονους μηχανισμούς κοινωνικού αποκλεισμού.

Η εκδήλωση αποτελεί μέρος του δημόσιου προγράμματος της ατομικής έκθεσης του Kader Attia στο State of Concept με τίτλο «Το Μουσείο της Επούλωσης». Ο καλλιτέχνης και η επιμελήτρια θα συζητήσουν για την έκθεσή του στην Αθήνα, τη δουλειά και την έρευνά του για την έννοια της «επούλωσης». Στο επίκεντρο της συζήτησης θα είναι το πρόσφατο φιλμ του καλλιτέχνη «The Object’s Interlacing» (2020), έργο ανάθεση από το Kunsthaus Zürich, που συζητά για την έννοια της αποκατάστασης, ένα θέμα ιδιαίτερα οικείο στο ελληνικό κοινό.

Η ταινία, όπως και άλλα παραδείγματα της πρακτικής του που έχουν συμπεριληφθεί στην έκθεση, φωτίζουν τους πολύπλοκους τρόπους που έχουν επιτρέψει τη χρησιμοποίηση του πολιτισμού για τη συντήρηση κοινωνικών ανισοτήτων αλλά και τη χρησιμοποίησή του ως εργαλείο που διευκολύνει αφηγήσεις συγκεκριμένων μορφών Ιστορικής «αλήθειας».

Αγγίζοντας διάφορες πτυχές των νεκροπολιτικών συνόρων των σημερινών συστημάτων εξουσίας, τα έργα του Attia αναλογίζονται την έννοια της επούλωσης  ως φυσική και συμβολική πράξη, εξερευνώντας ταυτόχρονα τον τρόπο με τον οποίο η επανόρθωση σχετίζεται τόσο με ψυχολογικό όσο και με το σωματικό, τόσο με το συλλογικό όσο και το ατομικό τραύμα. Για τον Kader Attia, η «επούλωση» λειτουργεί ως μεταφορά, για τον πολιτιστικό επαναπατρισμό και την αντίσταση.

Στην έκθεσή του «Το Μουσείο Επούλωσης», ο Attia μετατρέπει τη μακροχρόνια έρευνά του σε ένα συναρπαστικό οπτικό δοκίμιο, εξετάζοντας τον χώρο της τέχνης ως ένα φόρουμ που δημιουργεί χώρο για να ξανασκεφτούμε τον ρόλο της σύγχρονης τέχνης στην αποδόμηση κυρίαρχων αφηγήσεων, ενώ εξετάζει πώς ένα εικαστικό έργο προκαλεί και εργαλειοποιεί συναισθήματα θυμού, χαράς και θλίψης.

Η έκθεση καλεί τον επισκέπτη να συνδέσει το θεωρητικό πλαίσιο που περιστρέφεται γύρω από τις έννοιες της επούλωσης, της αποκατάστασης, του επαναπατρισμού, του συλλογικού τραύματος, της απώλειας και του αποκλεισμού με προφορικές ιστορίες, μαρτυρίες και εμπειρίες που επικοινωνούνται μέσω των έργων του Attia. Τέλος, διερωτάται αν ένας καλλιτέχνης μπορεί να λειτουργήσει ως «φροντιστής» γνώσεων που έχουν παραμεριστεί ή αποσιωπηθεί, ή ως υποκινητής μελλοντικών θεσμών κοινωνικής δικαιοσύνης.

Μεγαλωμένος στο Παρίσι και την Αλγερία, ο Kader Attia (γεννημένος το 1970 στο Dugny) σπούδασε φιλοσοφία και τέχνη στην École Supérieure des Arts Appliqués Duperré και στην École nationale supérieure des Arts Décoratifs στο Παρίσι, καθώς και στο Escola Massana, Κέντρο Τέχνης και Σχεδιασμού στη Βαρκελώνη. Πριν από τις σπουδές του πέρασε αρκετά χρόνια στην Αφρική και τη Νότια Αμερική- σήμερα ζει και εργάζεται στο Βερολίνο και το Παρίσι.

Το 2016, ο Kader Attia ίδρυσε το La Colonie στο 10ο διαμέρισμα του Παρισιού ως χώρο ανταλλαγής ιδεών και συζητήσεων με επίκεντρο την αποαποικιοποίηση, όχι μόνο των ανθρώπων αλλά και της γνώσης, των στάσεων και των πρακτικών. Με γνώμονα την επείγουσα ανάγκη κοινωνικής και πολιτιστικής επανόρθωσης, στοχεύει στην επανένωση όσων έχουν απομακρυνθεί ή διαλυθεί. Από τον Μάρτιο του 2020, το La Colonie είναι κλειστό για το κοινό λόγω της πανδημίας Covid-19. Ο Kader Attia είναι ο επιμελητής της 12ης Μπιενάλε του Βερολίνου το 2022.

*Η συζήτηση είναι μία συνεργασία μεταξύ του State of Concept και του Goethe-Institut Athen. Η έκθεση «The Museum of Repair» στο State of Concept υποστηρίζεται από το Institut français de Grèce.