Savoy Ballroom: Ένα Google Doodle αφιερωμένο στην αίθουσα που γέννησε τη swing μουσική

Το σημερινό διαδραστικό παιχνίδι Doodle της Google γιορτάζει την εμβληματική αίθουσα χορού Savoy, που άνθισε τη δεκαετία του 1920 στη γειτονιά Χάρλεμ της Νέας Υόρκης.

Στις αρχές του 20ου αιώνα, το Χάρλεμ στέγαζε μια κυρίως μαύρη κοινότητα, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που μετανάστευσαν από άλλα τμήματα των ΗΠΑ και της Καραϊβικής, αναζητώντας μία καλύτερη ζωή. Δίνοντας μία υπόσχεση για ελευθερία και υπερηφάνεια, το Χάρλεμ αναδείχθηκε ως ένας τόπος άνθισης για τη μαύρη δημιουργικότητα και τον πολιτισμό – σε μια περίοδο γνωστή ως η Αναγέννηση του Χάρλεμ.

Το Savoy Ballroom ήταν κάτι περισσότερο από μια αίθουσα χορού – ήταν η καρδιά του Χάρλεμ. © Bettmann/Corbis

Καταλαμβάνοντας ένα ολόκληρο τετράγωνο μεταξύ της 140ης και της 141ης οδού, στη λεωφόρο Λένοξ της Νέας Υόρκης, το Savoy  έμεινε στην ιστορία ως ένας από τους πρώτους φυλετικά ενοποιημένους χώρους στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ακολουθώντας μια πολιτική η οποία απαγόρευε τις διακρίσεις, το Savoy άνοιξε τις πόρτες του στις 12 Μαρτίου 1926, με τη μπάντα του Fletcher Henderson. 

«Για πρώτη φορά στην ιστορία το status quo αμφισβητήθηκε», έχει δηλώσει σχετικά η Norma Miller, γνωστή ως «η βασίλισσα του Swing». Ενώ, με τη σειρά του ο θρύλος του Lindy Hop, Frankie Manning, έχει πει χαρακτηριστικά ότι στο Savoy δεν είχε σημασία αν ήσουν μαύρος ή άσπρος, πράσινος, κίτρινος ή οτιδήποτε άλλο- σημασία είχε μόνο αν μπορούσες να χορέψεις.

© LIFE Magazine/ George Karger

Η εκθαμβωτική κομψότητα του Savoy κατάφερε να ξεπεράσει όλες τις κορυφαίες αίθουσες χορού της Αμερικής. Χαρακτηριστική είναι η περιγραφή του Frankie Manning, ο οποίος επισκέφθηκε για πρώτη φορά το Savoy σε ηλικία 19 χρονών.

«Καθώς ανέβαινα τα σκαλιά που οδηγούσαν στην αίθουσα χορού, μπορούσα να ακούσω την ταλαντευόμενη μουσική να κατεβαίνει από το κλιμακοστάσιο και έτσι άρχισε να μπαίνει στο σώμα μου. Έφτασα στο πάνω σκαλοπάτι, πέρασα από τις διπλές πόρτες και σταμάτησα για μια στιγμή με την πλάτη μου στη σκηνή. Άρχισα να το απολαμβάνω. Όταν γύρισα και κοίταξα το δωμάτιο… στάθηκα εκεί με το στόμα ανοιχτό. Όλος ο όροφος ήταν γεμάτος ανθρώπους να χορεύουν! Η μουσική ήταν ξέφρενη. Όλοι αρχίσαμε να λέμε «Αυτό είναι ο παράδεισος». Έμοιαζε ακόμη και ότι το πάτωμα είχε τη διάθεση να χορέψει, όπως αναπηδούσε πάνω-κάτω».

Η μουσική δεν σταμάτησε ποτέ στο Savoy, με εκατοντάδες swing μπάντες να παίζουν ζωντανή μουσική. Συχνό φαινόμενο αποτελούσαν οι θρυλικές μάχες ανάμεσα στις μπάντες των Cab Calloway, Count Basie, Benny Goodman και Chick Webb. Το Savoy ήταν επίσης ένας χώρος καθοριστικός για την έναρξη της καριέρας διάσημων τραγουδιστών της τζαζ, όπως η Ella Fitzgerald.

Έτσι, το νυχτερινό κέντρο διασκέδασης έλαμψε ως κέντρο της τζαζ μουσικής, δίνοντας τον πολιτιστικό παλμό στη γειτονιά του Χάρλεμ. Οι μεγάλες μπάντες γέμισαν το Savoy με τη ζωντανή τους μουσική, ενώ η εκρηκτική ενέργεια των χορευτών γέννησε τον δημοφιλή χορό που ονομάζεται Lindy Hop.

Κάθε βράδυ, η λαμπερή πίστα του Savoy γέμιζε με χιλιάδες χορευτές- πάνω από 700.000 ετησίως! © AP images/Hans von Nolde

Το Lindy Hop είναι ένας χαρούμενος αυτοσχεδιαστικός χορός, ο οποίος αποτέλεσε εξέλιξη άλλων χορών της εποχής, όπως η τζαζ, οι κλακέτες, το breakaway και το τσάρλεστον της δεκαετίας του 1920. Η αιωρούμενη ρυθμική σύνδεση μεταξύ των χορευτών και τα λαμπερά ακροβατικά συνέβαλαν στον χαρακτηρισμό του Savoy ως «το σπίτι των χαρούμενων ποδιών».

Το 1958, το Savoy Ballroom έκλεισε τις πόρτες του για πάντα, αλλά ο διεθνής αντίκτυπός του είναι ακόμη αισθητός μέχρι σήμερα. Στην ιστορική του τοποθεσία, μια αναμνηστική πλάκα τιμά το Savoy και την κληρονομιά του ως τόπο πολιτιστικής καινοτομίας, σε μια περίοδο φυλετικού διαχωρισμού.