Van Gogh Alive: Εξημερώνοντας τον Βίνσεντ

Να «ζωντανέψει» τον Βαν Γκογκ και το έργο του μέσα από την ψηφιακή τεχνολογία επιδιώκει η έκθεση «Van Gogh Alive», που θα φιλοξενείται για τέσσερις μήνες στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, έχοντας παρουσιαστεί ήδη σε 36 πόλεις της ευρωπαϊκής περιφέρειας, της Ρωσίας και του Τρίτου Κόσμου.

07.11.2017

Τέχνη και τεχνολογία έχουν πάψει προ πολλού να θεωρούνται αντιτιθέμενα μεγέθη. Από τα μέσα του προηγούμενου αιώνα μέχρι τις μέρες μας η σχέση τους γίνεται όλο και στενότερη. Το ίδιο ισχύει, πολύ περισσότερο, για τη διάδοση της τέχνης, είτε μέσα από τυποτεχνικά άρτιες εκδόσεις είτε μέσω της χρήσης της οπτικοακουστικής και ψηφιακής τεχνολογίας από τα σύγχρονα μουσεία.

Πρόθεση της έκθεσης «Van Gogh Alive» είναι να φέρει ένα ευρύτερο κοινό σε επαφή με το έργο και τη ζωή του Βίνσεντ Βαν Γκογκ, του «οσιομάρτυρα μιας νέας θρησκείας», όπως τον χαρακτήρισε, παρουσιάζοντας την έκθεση, ο καθηγητής Μάνος Στεφανίδης, μέσω της συγκίνησης που επιδιώκει να προκαλέσει στον θεατή με τη χρήση της τεχνολογίας.

Η εκθεσιακή αφήγηση στον υπόγειο χώρο του Μεγάρου ακολουθεί τα βήματα του Βαν Γκογκ από το Παρίσι στη Νότια Γαλλία, παρακολουθώντας παράλληλα την εξέλιξη του έργου του, αναλύοντας συνοπτικά μερικούς από τους σημαντικότερους πίνακές του. Ο θεατής θα βρεθεί περιτριγυρισμένος από τα έργα του ολλανδού ζωγράφου, που προβάλλονται σε οθόνες που καλύπτουν τους τοίχους μέχρι την οροφή ή και το ίδιο το δάπεδο. Παράλληλα, στοιχεία των έργων «ζωντανεύουν» και αλληλεπιδρούν με τη μουσική, δίνοντας μια ψευδαίσθηση κίνησης στους πίνακες.

Ακόμη κι έτσι όμως, η προβολή παραμένει «στατική» και δύσκολα μπορεί να κάνει κάποιον να νιώσει ότι «μπαίνει μέσα» στον πίνακα, ότι αποτελεί μέρος του, ιδιαίτερα το νεανικό κοινό σχολικής ηλικίας (στο οποίο εν πρώτοις στοχεύει), που μέσα από τα video games είναι περισσότερο εξοικειωμένο με τεχνολογίες 3D ή VR.

Σύμφωνα με τον Rob Kirk, επικεφαλής του ευρωπαϊκού γραφείου της αυστραλιανής εταιρείας Grande Exhibitions, η «εμπειρία» (δεν χρησιμοποιεί τον όρο «έκθεση») δίνει μεγάλο βάρος στη συγκίνηση, στο συναισθηματικά φορτισμένο περιεχόμενο. Πρόκειται όμως για μια συγκίνηση εκβιασμένη, που προκαλείται κυρίως από τη μουσική, η επιλογή της οποίας είναι μάλλον ατυχής, καθώς όταν δεν είναι δακρύβρεχτη είναι απλώς γλυκερή. Δύσκολο να φανταστεί κανείς έναν άνθρωπο να παλεύει με τους δαίμονές του και να ζωγραφίζει, κυριολεκτικά με το αίμα του, υπό τους ήχους μιας τέτοιας μουσικής…

Εξίσου ατυχής θα πρέπει να θεωρηθεί η επιλογή του υπογείου του Μεγάρου, καθώς ο χώρος δεν επιτρέπει την επιμήκη ανάπτυξη των πετασμάτων όπου προβάλλονται τα έργα, αλλά ούτε και τη χρήση επιπλέον κατασκευών. Τέλος, η τιμολογιακή πολιτική των διοργανωτών ανάγεται στην προ… μνημονίων εποχή: τα μεμονωμένα εισιτήρια ενηλίκων κοστίζουν 15 ευρώ, ενώ η επίσκεψη μιας τριμελούς οικογένειας απαιτεί 42 ευρώ…