Το 24o Kαρέ [Cinema]: Tangerines/Μανταρίνια

Στην χώρα μας, σε μεγάλο βαθμό, δεν είχαμε βιώματα από τον κινηματογράφο της Σοβιετικής Ένωσης και των χωρών που κάποτε ήταν μέρος της. Αυτό είναι σχεδόν απόλυτη αλήθεια. Εξαιρουμένου φυσικά, του μαέστρου Andrei Tarkovsky, που δυστυχώς και το δικό του έργο μοιάζει με μια επιλογή άκρως φεστιβαλική, σινεφιλική, αισθητικά «δύσκολη». Αντικειμενικά όμως, η πρώην ΕΣΣΔ, και οι λαοί που την απαρτίζανε, μαζί με τις ΗΠΑ και την Γαλλία, όρισαν την οικουμενική γλώσσα του σινεμά, τεχνικά, θεωρητικά, ουσιαστικά.

Αυτή, λοιπόν, η άγνωστη στο ευρύ κοινό, κινηματογραφική σχολή, συνεχίζει και σήμερα να μας εκπλήσσει θετικότατα γιατί επιβεβαιωμένα και δικαιολογημένα, δημιουργεί υψηλού επιπέδου αριστουργήματα, λαμπρά μέσα στην συρροή εμπορικών ή συμβατικών δημιουργιών. Μιας σχολής, που διακρίνεται ποιοτικά καθιστώντας ως κυρίαρχο αφηγηματικό μοντέλο την τραγωδία και το δράμα, ορίζοντας το ως το πρότυπο της λειτουργίας της 7ης τέχνης.

Η διάκριση βρίσκεται στον ανθρωποκεντρισμό της, στο συμβολισμό της, στα ισχυρά μηνύματα της, στην υψηλού επιπέδου εικαστική δυναμική και τεχνική τελειότητα, στην δραματουργία της. Θα μπορούσα να πω πως έχει τελειοποιήσει την ανθρώπινη τραγωδία στο σινεμά. Παράγοντας με βάσεις σίγουρα ιστορικές, όσο και κοινωνικές.

Επιστρέφοντας στην ταινία, αν και το στόρι δεν έχει ως ιδέα πρωτοτυπία, ο μελετημένος τρόπος υλοποίησης της, θίγει αφηγηματικά και ουσιαστικά ολοκληρωμένα το ζήτημα της στάσης των ανθρώπων μέσα στις κοινωνικές πιέσεις. Ανθρώπων που δεν έχουν τίποτα να χωρίσουν μέσα σε ένα πόλεμο που μοιάζει και είναι μακριά από τα πραγματικά τους συμφέροντα. Παράλληλα, συντελεστές διαφορετικών λαών, κινηματογράφηση από την μήτρα της σοβιετικής σχολής. Αυτά τα στοιχεία της μορφής, επιβεβαιώνουν την ενότητα των δοσμένων λαών που κινηματογραφούν την κοινή ιστορία τους. Ως σύνολο λοιπόν, η συγκεκριμένη κινηματογραφική υλοποίηση της αρχικής ιδέας, χαρίζει δικαιωματικά στο Tangerines, μια διαυγή καλλιτεχνική αξία που φτάνει με επιτυχία σε πιο πλατιά όρια, αυτά της διαπαιδαγώγησης.

Ο σταθερός χαρακτήρας του ηλικιωμένου Ivo, είναι ο καταλύτης της αδελφοσύνης. Ορίζει και καθορίζει την στάση των δυο «εχθρών». Στο πρόσωπο του το στωικά αξιοπρεπές και διαποτισμένο σοφία, συμβολίζεται η ανθρώπινη συλλογική εμπειρία, η ζωή, η οικουμενική ιστορική κρίση. Οι νέοι στρατιώτες, μαθαίνουν τις αξίες της ενωμένης τους πατρίδας, μέσα από την καθημερινή συμβίωση που αν και μοιάζει αρχικά εύθραυστη, προοδευτικά γίνεται δεσμός.