Στο Tangerines, ένα δράμα πολέμου, πλαισιωμένο στο τελευταίο πόλεμο Γεωργίας – Αμπχαζίας, ο Ivo, ένας ηλικιωμένος Εσθονός αγρότης που αρνείται να φύγει μακριά από τις μανταρινιές του, σώζει και περιθάλπει σπίτι του, δυο τραυματίες των δυο διαφορετικών στρατοπέδων, τον Ahmed, τσετσένο, και τον Nico, γεωργιανό. Υπό την αυστηρή περίθαλψη – τόσο σωματική όσο και περισσότερο ιδεολογική – του Ivo, οι δυο αντίπαλοι, βλέπουν την έχθρα τους ως κάτι το προσχηματικό και η αδελφοσύνη, έννοια σύμφυτη της ιστορίας των λαών τους, επιβεβαιώνεται, στις ανθρώπινες πράξεις και τα απλά, καθημερινά και αιώνια ανθρώπινα συναισθήματα.
Αυτή, λοιπόν, η άγνωστη στο ευρύ κοινό, κινηματογραφική σχολή, συνεχίζει και σήμερα να μας εκπλήσσει θετικότατα γιατί επιβεβαιωμένα και δικαιολογημένα, δημιουργεί υψηλού επιπέδου αριστουργήματα, λαμπρά μέσα στην συρροή εμπορικών ή συμβατικών δημιουργιών. Μιας σχολής, που διακρίνεται ποιοτικά καθιστώντας ως κυρίαρχο αφηγηματικό μοντέλο την τραγωδία και το δράμα, ορίζοντας το ως το πρότυπο της λειτουργίας της 7ης τέχνης.
Η διάκριση βρίσκεται στον ανθρωποκεντρισμό της, στο συμβολισμό της, στα ισχυρά μηνύματα της, στην υψηλού επιπέδου εικαστική δυναμική και τεχνική τελειότητα, στην δραματουργία της. Θα μπορούσα να πω πως έχει τελειοποιήσει την ανθρώπινη τραγωδία στο σινεμά. Παράγοντας με βάσεις σίγουρα ιστορικές, όσο και κοινωνικές.
Επιστρέφοντας στην ταινία, αν και το στόρι δεν έχει ως ιδέα πρωτοτυπία, ο μελετημένος τρόπος υλοποίησης της, θίγει αφηγηματικά και ουσιαστικά ολοκληρωμένα το ζήτημα της στάσης των ανθρώπων μέσα στις κοινωνικές πιέσεις. Ανθρώπων που δεν έχουν τίποτα να χωρίσουν μέσα σε ένα πόλεμο που μοιάζει και είναι μακριά από τα πραγματικά τους συμφέροντα. Παράλληλα, συντελεστές διαφορετικών λαών, κινηματογράφηση από την μήτρα της σοβιετικής σχολής. Αυτά τα στοιχεία της μορφής, επιβεβαιώνουν την ενότητα των δοσμένων λαών που κινηματογραφούν την κοινή ιστορία τους. Ως σύνολο λοιπόν, η συγκεκριμένη κινηματογραφική υλοποίηση της αρχικής ιδέας, χαρίζει δικαιωματικά στο Tangerines, μια διαυγή καλλιτεχνική αξία που φτάνει με επιτυχία σε πιο πλατιά όρια, αυτά της διαπαιδαγώγησης.
Ο σταθερός χαρακτήρας του ηλικιωμένου Ivo, είναι ο καταλύτης της αδελφοσύνης. Ορίζει και καθορίζει την στάση των δυο «εχθρών». Στο πρόσωπο του το στωικά αξιοπρεπές και διαποτισμένο σοφία, συμβολίζεται η ανθρώπινη συλλογική εμπειρία, η ζωή, η οικουμενική ιστορική κρίση. Οι νέοι στρατιώτες, μαθαίνουν τις αξίες της ενωμένης τους πατρίδας, μέσα από την καθημερινή συμβίωση που αν και μοιάζει αρχικά εύθραυστη, προοδευτικά γίνεται δεσμός.
Με οικονομία στην αφήγηση, λιτότητα στους διαλόγους, βάρος στην διαλεκτική αντίθεση πόλεμος – άνθρωπος.
Ανθρωπιά, αλληλεγγύη, αγάπη της φύσης και της γης, ειρήνη, αξιοπρέπεια, αξίες που πάντα βρίσκονται σε μια μέγγενη των κοινωνικών συρράξεων και καταστάσεων, αξίες που συγκρατιούνται στην συλλογική και κινηματογραφική μνήμη και ωστόσο μας είναι σχετικά άγνωστες, αποδείχνουν μια διαφορετικού τύπου αντίληψη, μια διαπαιδαγώγηση άλλης μορφής και άλλου περιεχομένου. Στην καμένη γη, ο πρώην σοβιετικός κινηματογράφος, φυτρώνει τα ανώτερα ανθρώπινα ιδανικά ως μανταρινιές. Και για αυτό τους είμαστε αισθητικά ευγνώμονες.
Στην καμένη γη, ο πρώην σοβιετικός κινηματογράφος, φυτρώνει τα ανώτερα ανθρώπινα ιδανικά ως μανταρινιές. Και για αυτό τους είμαστε αισθητικά ευγνώμονες.
Τα θετικά (+): Μελετημένη δραματουργία, συγκρουόμενοι χαρακτήρες, υψηλή εικαστικότητα, ολοκληρωμένη αφήγηση που σε κεντρίζει για μιάμιση ώρα. Εκτός τούτων, προτεινόμενο και για Όσκαρ ξενόγλωσσης ταινίας.
Τα αρνητικά (-): Σχεδόν κανένα. Μην γινόμαστε σχολαστικοί!
Πόρισμα (=): Επιστροφή στο κοινωνικό μήνυμα και τον σπουδαίο ανθρώπινο κινηματογράφο
Βαθμολογία: 4/5
Πληροφορίες
Χώρα: Εσθονία – Γεωργία,
Έτος: 2013,
Σενάριο, σκηνοθεσία: Zaza Urushadze
Πρωταγωνιστούν: Lembit Ulfsak, Elmo Nüganen, Giorgi Nakashidze
Διάρκεια: 87′
