Πώς θα σωθεί ο ελληνικός κινηματογράφος; Τα συμπεράσματα της μελέτης του ΙΟΒΕ

Ο αριθμός των εισιτηρίων που κόβουν οι ελληνικές ταινίες στις αίθουσες έχει πάρει την κατρακύλα τα τελευταία χρόνια. Από τα 2,7 εκατ. εισιτήρια που έκοβαν οι ελληνικές ταινίες το 2008, το 2013 υποχώρησαν στις 800 χιλιάδες (δηλαδή ούτε το 1/3). Ως προς τον αριθμό των ταινιών που γυρίζονται, σε σχέση με τις άλλες χώρες της Ε.Ε. η Ελλάδα βρίσκεται κάπου στη μέση. Βγαίνουν 43 ταινίες το χρόνο, αλλά είναι πολύ χαμηλού κόστους. Οι δύο πρώτες χώρες σε αριθμό ταινιών είναι η Αγγλία (299) και ακολουθεί η Γαλλία (272).

Λύσεις για το μέλλον του ελληνικού κινηματογράφου αναζητά η μελέτη ανατέθηκε στο Ίδρυμα Οικονομικών & Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ), από την Ελληνική Ακαδημία Κινηματογράφου, ενώ την υποστήριξε το Ίδρυμα Ωνάση. Στην Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών ο κος Αγγελος Τσακανίκας, Επιστημονικός Σύμβουλος στο ΙΟΒΕ, παρουσίασε τα βασικά πορίσματα της μελέτης, η οποία παραδέχθηκε ότι αυτή τη στιγμή ο ελληνικός κινηματογράφος αντιμετωπίζει κρίση.

Πόσο μπορεί να συνεισφέρει στην ελληνική οικονομία μία επένδυση στον κινηματογράφο;
Η έρευνα κατέληξε στο ότι παραγωγή 20 ελληνικών ταινιών ετησίως με ένα μέσο προϋπολογισμό της τάξης των €450 χιλ. οδηγεί σε αύξηση του ΑΕΠ κατά €14,2 εκατ., στηρίζοντας 272 θέσεις εργασίας στο σύνολο της οικονομίας. Δηλαδή, αν καταλάβαμε καλά, μαζί με το κόστος της επένδυσης, που ανέρχεται στα 9 εκατ. € (τόσο είναι το άθροισμα των 20 παραγωγών με μέσο κόστος 450 εκατ.) υπάρχει επιπλέον οικονομική δραστηριότητα της τάξης των 5 εκατ. €.

Μπορεί το γύρισμα ξένων ταινιών στην Ελλάδα να ενισχύσει τον τουρισμό;
Οι συντελεστές της έρευνας ασχολήθηκαν πολύ με την προσέλκυση ξένων παραγωγών. Η ιστορική ταινία «Το Μαντολίνο του Λοχαγού Κορέλι» υπολογίζεται ότι οδήγησε σε αύξηση των τουριστών στην Κεφαλονιά τον επόμενο χρόνο κατά 14%.

Σε άλλες χώρες τα αποτελέσματα ήταν ακόμα εντυπωσιακότερα. Για παράδειγμα, η Νέα Ζηλανδία με έξυπνη διαφημιστική καμπάνια έχει εκμεταλλευθεί πολύ αποτελεσματικά το γεγονός ότι σε δάση της χώρας της έγιναν γυρίσματα του Άρχοντα των Δαχτυλιδιών. Και γνώρισε τουριστική αύξηση 40%!

Στην Ελλάδα, αν και υπάρχει παράδοση (αποσπασματική δυστυχώς) στην προσέλκυση ξένων κινηματογραφικών παραγωγών, τα τελευταία χρόνια υπάρχει στασιμότητα. Από τη μία τα γραφειοκρατικά εμπόδια, που παρουσιάζονται σε πάρα πολλούς τομείς, όπως μία άδεια για να γίνει γύρισμα σε κάποιον αρχαιολογικό χώρο. Παράλληλα, είναι ασθενή τα οικονομικά κίνητρα, ενώ υπάρχουν πάρα πολλά αντικίνητρα, όπως η υψηλή φορολόγηση, που δυσκολεύουν την κατάσταση.

Ποιες λύσεις προτείνονται;
Έγινε λόγος για την απλοποίηση των διαδικασιών έκδοσης των απαιτούμενων αδειών για τη διεξαγωγή γυρισμάτων. Ιδιαίτερα σημαντικός μπορεί να είναι ο ρόλος ενός γραφείου εξυπηρέτησης (Film Commission) που να λειτουργεί συντονιστικά και να διευκολύνει τους ενδιαφερόμενους. Σε χώρες με σημαντική παραγωγή ταινιών υπάρχουν αρκετά τέτοια γραφεία, ενώ στην Ελλάδα μόλις ένα, το οποίο σχεδόν είναι σε αχρηστία.

Μετά την ανάλυση της έρευνας, υπήρξαν πολλές τοποθετήσεις κι ερωτήσεις από ανθρώπους του κινηματογράφου και δημοσιογράφους. Κάποιοι, όπως ο γνωστός σκηνοθέτης Νίκος Περάκης, στάθηκαν πολύ στο ότι το ελληνικό σινεμά υποφέρει από την πειρατεία στο internet. Όμως, κυρίως τις πετυχημένες εμπορικά ελληνικές ταινίες, μπορεί να κατεβάσει κανείς από το internet. Υπάρχουν και πολλές ελληνικές ταινίες, που έχουν γλιτώσει από τα «νύχια» της διαδικτυακής πειρατείας- κάτι που δεν τις βοήθησε εισπρακτικά.

Υπήρξαν, επίσης, γκρίνιες για το ότι η έρευνα στάθηκε πολύ στην προσέλκυση ξένων παραγωγών και όχι τόσο στο ελληνικό σινεμά. Από την πλευρά τους, οι εκπρόσωποι της Ακαδημίας του Κινηματογράφου υποστήριξαν ότι είναι δύσκολο να βρεθούν στις παρούσες συνθήκες χρήματα από την κυβέρνηση για την υποστήριξη του ελληνικού σινεμά. Επομένως, οι ξένες επενδύσεις θα βοηθούσαν πολύ στην ανάπτυξη του κλάδου.

Εκ μέρους του Δήμου Αθηναίων ο Αντώνης Καφετζόπουλος δεσμεύθηκε ότι θα προχωρήσει το θέμα του γραφείου εξυπηρέτησης. Παράλληλα, ο εκπρόσωπος της υφυπουργού πολιτισμού και τουρισμού Άντζελας Γκερέκου τόνισε ότι υπάρχουν προχωρημένες διαδικασίες στο υπουργείο σε 4 κατευθύνσεις: Την απλοποίηση των διαδικασιών για την άδεια γυρισμάτων σε συγκεκριμένους χώρους, την άρση των αντικινήτρων (σε συνεννόηση με την Τρόικα, όπως είπε), τη δημιουργία Film Commission και την ένταξη στο επενδυτικό νόμο των επενδύσεως σε οπτικοακουστικές υποδομές.

Γιώργος Σμυρνής