25 χρόνια Erasmus: Πρεσβευτές της Ελλάδας οι φοιτητές!

Στην Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών πραγματοποιήθηκε επίσημη εκδήλωση για τον εορτασμό των 25 χρόνων Erasmus. Ο πρόεδρος του Ιδρύματος Κρατικών Υποτροφιών (που είναι υπεύθυνο στην Ελλάδα για την πραγματοποίηση του Erasmus) Νίκος Δεμερτζής, καθηγητής στο Τμήμα Επικοινωνίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, μίλησε για τις προκλήσεις της νέας εποχής στην Ανώτατη Εκπαίδευση στο σύγχρονο παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον. Ο κ. Δεμερτζής μίλησε για έναν περίπλοκο κόσμο σε μία εποχή ταχύτητας, εξόχως αλληλεξαρτώμενο, όπου οι ροές κεφαλαίων, εικόνων, ιδεών και ανθρώπων είναι συνεχείς. Σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΙΚΥ , οι ροές πληθυσμών, μέσω της μετανάστευσης, τα τελευταία 25 χρόνια είναι οι πλέον ογκώδεις στην ιστορία της ανθρωπότητας. Το ζήτημα αυτό αγγίζει και την παιδεία και όχι μόνο την ασφάλεια και την οικονομία. Πέρα από τα αρνητικά ζητήματα, υπάρχουν και θετικές επιδράσεις, καθώς οι ροές πλουτίζουν εμπειρίες και ανοίγουν ορίζοντες συν-αντίληψης.

Μέσα σε αυτό το περίπλοκο πλαίσιο της παγκοσμιοποίησης, αλλά και της αναζήτησης ευρωπαϊκής ταυτότητας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ο ρόλος του Erasmus είναι, για τον κ. Δεμερτζή, πολύ σημαντικός. Η ανταλλαγή εμπειριών από φοιτητές και η παρουσία τους σε ξένα περιβάλλοντα και οι ακαδημαϊκές ανταλλαγές μεταξύ διαφόρων πανεπιστημιακών τμημάτων, συμβάλλει στην διαπολιτισμική επικοινωνία. Παράλληλα, αποτελεί κοινωνικό φαινόμενο, καθώς 43 χιλιάδες Έλληνες φοιτητές καταφέρνουν να ζήσουν εμπειρίες και να αποκτήσουν παραστάσεις από άλλες ευρωπαϊκές χώρες και πανεπιστημιακά ιδρύματα, ενώ αποτελούν και σημαντικούς πρεσβευτές στην πολιτισμική διπλωματία της χώρας, που τόσο την έχει ανάγκη (για προφανείς λόγους, που έχουν να κάνουν με την αρνητική εικόνα που έχει δημιουργηθεί για την Ελλάδα από την οικονομική κρίση σε άλλες χώρες).

Ανοιχτά ζητήματα για το Erasmus είναι η μεγαλύτερη χρηματοδότηση των υποτροφιών, που παρέχονται και γίνεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Επίσης, η αναγνώριση μαθημάτων από τα ελληνικά πανεπιστήμια, κατά τη διάρκεια της φοίτησης σε ευρωπαϊκά πανεπιστήμια, διευκολύνει την συμμετοχή στο Erasmus για τους φοιτητές, καθώς τότε δεν συνεπάγεται αναγκαστικά παράταση των σπουδών. Όμως, όπως παραδέχεται ο πρόεδρος του ΙΚΥ, αυτό δεν το έχουμε κατακτήσει απόλυτα ακόμα, αλλά δεν επέμεινε στους λόγους που υπάρχουν αυτά τα προβλήματα και κυρίως έχουν να κάνουν με τις διαφορές στα προγράμματα σπουδών και με τις δυσκολίες που δημιουργεί η διαφορετική γλώσσα. Επισήμανε πάντως ότι η γλώσσα είναι από τα σημαντικά θέματα που θα απασχολήσουν μελλοντικά το Erasmus. Όπως δήλωσε, αν και η λογική του προγράμματος είναι να προωθήσει την πολυγλωσσία, στην πραγματικότητα αυτή την περίοδο κυρίαρχη γλώσσα στην Ευρώπη είναι η αγγλική- κάτι που καθιστά το ζήτημα εξαιρετικά περίπλοκο.

Το νέο Erasmus, το Erasmus for All, θα είναι ακόμα πιο φιλόδοξο, ποντάροντας πάνω στην επιτυχία του πρώτου Erasmus. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, για το διάστημα 2014-2020, θα δώσει τη δυνατότητα για σπουδές στο εξωτερικό σε 5 εκατομμύρια άτομα (φοιτητές και εκπαιδετικούς), ενώ θα έχει 70% αύξηση στον προϋπολογισμό, φτάνοντας το ποσό των 19 δισ. ευρώ! Με αυτό το εντυπωσιακό ποσό, θα έχει στη διάθεσή του πόρους αρκετούς, για να προχωρήσει στον βασικό του στόχο, που δεν είναι άλλος από μία πρακτική εκμάθηση της Ευρώπης, στο πλαίσιο της προσπάθειας δημιουργίας μίας ευρωπαϊκής ταυτότητας.

Γιώργος Σμυρνής