Φεστιβάλ Αναδρομές: Σύγχρονες αναγνώσεις σε πρώιμες ελληνικές δραματουργίες στο Εθνικό

Το Εθνικό Θέατρο διοργανώνει από τις 14 έως τις 18 Ιανουαρίου το Φεστιβάλ Αναδρομές στην Κεντρική Σκηνή του Κτηρίου Τσίλλερ, εγκαινιάζοντας έναν ουσιαστικό και δημιουργικό διάλογο με κομβικά έργα της πρώιμης ελληνικής δραματουργίας. Από την Κρητική Αναγέννηση έως τις αρχές του 20ού αιώνα, θεατρικά κείμενα–φορείς ιστορικής, κοινωνικής και ιδεολογικής μνήμης παρουσιάζονται ως θεατρικά αναλόγια, σε σκηνοθετική επιμέλεια των Σίμου Κακάλα, Δημήτρη Δημόπουλου, Έφης Θεοδώρου, Ηλέκτρας Ελληνικιώτη και Τώνιας Ράλλη.

Μέσα από σύγχρονες αναγνώσεις και αισθητικούς, κοινωνικούς και πολιτικούς προβληματισμούς, το φεστιβάλ αναδεικνύει τη διαχρονικότητα, τη γλωσσική πολυμορφία και τη θεατρική τόλμη των έργων, προσκαλώντας το κοινό σε μια ζωντανή συνάντηση εποχών και έναν ανοιχτό διάλογο με την ιστορία και το παρόν.

Σίμος Κακάλας

Ο «Απόκοπος του Μπεργαδή» είναι ένα έμμετρο, ομοιοκατάληκτο ποίημα–memento mori, γραμμένο στα τέλη του 15ου αιώνα και το πρώτο νεοελληνικό κείμενο που τυπώθηκε (1509). Για τον Σίμο Κακάλα, η επιστροφή σε αυτό το κείμενο πηγάζει από την ανάγκη της ανάμνησης: του παρελθόντος χρόνου, των παρελθόντων ανθρώπων και του παρελθόντος εαυτού. Μια γυμνή προσέγγιση αναλόγιου ή μάλλον μια ανάγνωση χωρίς σκηνοθεσία. Ένα κείμενο – πηγή, στην οποία επιστρέφουμε σε καιρούς που χάνουμε τον προσανατολισμό και τον εαυτό μας ανάμεσα στα σύγχρονα γλωσσικά μοντέλα και τις αυτόματες μεταφράσεις.

Σκηνοθετική επιμέλεια — Ερμηνεία: Σίμος Κακάλας

Δημήτρης Δημόπουλος I Credit: Γεράσιμος Δομένικος

Το 1813, εν μέσω του γλωσσικού εμφυλίου, κυκλοφορούν – χωρίς την άδεια του συγγραφέα! – τα «Κορακιστικά ή διόρθωσις της Ρωμαίικης Γλώσσας». Με πρωταγωνιστές το συνονθύλευμα λόγων του έργου, της καθομιλουμένης της εποχής, των ντοπιολαλιών και της τεχνητής γλώσσας που διακωμωδείται, ο Δημήτρης Δημόπουλος προτείνει μια ανάγνωση της αντικοραϊκής αυτής κωμωδίας, αναδεικνύοντας ταυτόχρονα τον μολιερικό χαρακτήρα ενός κειμένου που είχε δημιουργηθεί περισσότερο ως ανάγνωσμα με θεατρική δομή, παρά ως σκηνικό πόνημα.

Δραματουργική επεξεργασία — Σκηνοθετική επιμέλεια: Δημήτρης Δημόπουλος
Βοηθός σκηνοθέτη: Λίνα Καλπαζίδου

Παίζουν: Θανάσης Ακκοκαλίδης, Πύρρος Θεοφανόπουλος, Ηλέκτρα Καρτάνου, Βασίλης Παπαδόπουλος, Θάλεια Συκιώτη, Ειρήνη Τσέλλου

Σπουδαστές Β’ έτους της Δραματικής Σχολής του Εθνικού Θεάτρου: Αλέξης Αραμπατζίδης, Νικολέττα Θαμνοπούλου, Βασίλης Καραγιάννης, Αλέξανδρος Κατσιμίχας, Αλέξανδρος Κοκοτός, Ματίνα Λάγγη, Νεφέλη Μούστου, Φερνάντο Μπάλα, Στέλλα Παρασκάκη, Άννα Ρίζου, Μερόπη Ρισβά

Έφη Θεοδώρου I Credit: Γκέλυ Καλαμπάκα

Ο «Βασιλικός» είναι ένα κορυφαίο έργο του νεοελληνικού θεάτρου, κοινωνικό και πολιτικό δράμα με στοιχεία κωμωδίας, γραμμένο σε ζακυνθινή διάλεκτο και τοποθετημένο στη Ζάκυνθο του 1712. Μέσα από τη σύγκρουση κοινωνικών τάξεων και αξιών, το έργο αρθρώνει μια πρώιμη και ισχυρή διαμαρτυρία για τη θέση της γυναίκας και υπερασπίζεται την αλήθεια, τη δικαιοσύνη και την ελευθερία απέναντι στην εξουσία και τις προκαταλήψεις. Με επιρροές από τον Διαφωτισμό και την ευρωπαϊκή θεατρική παράδοση, καταγράφει τη στιγμή κατάρρευσης ενός παλιού κόσμου και την ανάδυση ενός νέου, πιο δίκαιου, πιο ανθρώπινου.

Διασκευή – Σκηνοθετική επιμέλεια: Έφη Θεοδώρου
Μουσική: Γιαν Βαν Αγγελόπουλος, Φώτης Σιώτας

Παίζουν: Μπάμπης Γαλιατσάτος, Αντώνης Γκρίτσης, Θανάσης Δήμου, Τρύφων Ζάχαρης, Νίκος Μάνεσης, Νικόλαος Ντούρος, Μαρίνα Παπούλια, Νάνσυ Σιδέρη, Γιώργος Σκαρλάτος, Φιντέλ Ταλαμπούκας, Ανδριάννα Χαλκίδη

Ηλέκτρα Ελληνικώτη | Credit: Αναστασία Γιαννάκη

Οι «Κούρδοι» του Καμπύση, γραμμένοι το 1897, παραμένουν για δεκαετίες θεατρικά αόρατοι, όπως και οι απόντες εξόριστοι του έργου που υπάρχουν μόνο μέσα από αφηγήσεις και ήχους. Μια θαρραλέα χειρονομία για τους «μικρούς» ανθρώπους, που δεν είναι πλασμένοι για μεγάλες πράξεις, που «ο οργανισμός τους δεν είναι φτιαγμένος για την αντάρα, όσο κι αν τους τραβάει η θεωρία», όπως λέει ο κεντρικός ήρωας. Αλλά στη σιωπηλή και επίμονη διεκδίκησή τους για έναν άλλο ρόλο από εκείνον που τους όρισε η Ιστορία, ελλοχεύει πάντα η δυνατότητα της αλλαγής.

Σκηνοθετική επιμέλεια: Ηλέκτρα Ελληνικιώτη
Σύμβουλος Δραματουργίας: Γεωργία Κανελλοπούλου
Μουσική Επιμέλεια: The Boy

Παίζουν: Μαρία Γεωργιάδου, Γιώργος Δερμεντζίδης, Αγνή Καρβουντζή, Νάντια Κατσούρα, Νικόλαος Ντούρος, Αναστασία Σλαυκίδου, Τζωρτζίνα Χρυσκιώτη

Σπουδαστές Β’ έτους της Δραματικής Σχολής του Εθνικού Θεάτρου: Αντώνιος Δερμιντζάκης, Αστέριος Πέτρος Ρήγας Ριμαγμός, Κατερίνα Σωτηρίου

Τώνια Ράλλη | Credit: Έλλη Στεφανίδη

Η «Νέα γυναίκα», οικογενειακό δράμα που πρωτοπαρουσιάστηκε το 1907, σκιαγραφεί την κοινωνία των αρχών του 20ού αιώνα και τη σύγκρουση νέων ιδεών με βαθιά παγιωμένες αντιλήψεις. Μέσα από τις οικογενειακές σχέσεις, τη δύναμη του χρήματος και τη θέση της γυναίκας, το έργο ανοίγει νέους ορίζοντες για την ισότητα, την ελευθερία και την αλήθεια, παραμένοντας ένα τολμηρό και διαχρονικά επίκαιρο κείμενο, που θα παρουσιαστεί ως μουσικό αναλόγιο, ως μια νέα εμπειρία ακρόασης.

Σκηνοθετική επιμέλεια – Μουσική σύνθεση: Τώνια Ράλλη
Βοηθός σκηνοθέτριας: Ιωάννα Μακαβέι

Παίζουν: Αλέξανδρος Βαρδαξόγλου, Βίκυ Βολιώτη, Νίκος Ζιάζιαρης, Δημήτρης Μανδρινός, Μαρία Μαντά, Ιωάννης Μπάστας, Αλεξάνδρα Όσπιτση