Emotions: Ένας κόσμος συναισθημάτων στο Μουσείο της Ακρόπολης

«Οι άνθρωποι διαφέρουμε στη λογική μας, ελάχιστα όμως στα συναισθήματά μας…» Με αυτά τα λόγια ο πρόεδρος του Ιδρύματος Ωνάση Αντώνης Παπαδημητρίου υπογράμμισε τη σημασία αλλά και τις δυσκολίες που παρουσίασε η συγκρότηση της έκθεσης «εmotions», που μετά την Νέα Υόρκη (όπου φιλοξενήθηκε στο Ωνάσειο Πολιτιστικό Κέντρο) παρουσιάζεται από τις 18 Ιουλίου στην Αθήνα, στο Μουσείο της Ακρόπολης. 

Έχοντας να χειριστούν ένα θέμα πανανθρώπινο, οι επιμελητές της έκθεσης προσπάθησαν να δείξουν, με έναν τρόπο εύληπτο για το ευρύ κοινό, τις ιδιαιτερότητες του τρόπου διαχείρισης των συναισθημάτων από τους αρχαίους Έλληνες. «Ο ελληνικός πολιτισμός θεοποίησε το συναίσθημα, αλλά και στην τέχνη του εκφράζεται ο προβληματισμός για τα συναισθήματα, όπως στην Ιλιάδα, που αρχίζει κάνοντας λόγο για τον θυμό του Αχιλλέα», σημείωσε ο καθηγητής Άγγελος Χανιώτης, εκ των επιμελητών της έκθεσης.

Προκειμένου να καταδείξουν την ποικιλία των τρόπων με τους οποίους οι αρχαίοι Έλληνες διαχειρίστηκαν και εξέφρασαν αυτούς τους προβληματισμούς, οι επιμελητές επέλεξαν 129 αρχαία αντικείμενα, σπουδαία έργα τέχνης αλλά και ταπεινά τέχνεργα, όπως καταδέσμους (μολύβδινα ελάσματα όπου έγραφαν κατάρες) ή όστρακα, τα «ψηφοδέλτια» για τον εξοστρακισμό των θεωρούμενων επικίνδυνων για την πόλη…

Η έκθεση αναπτύσσεται σε μια σπειροειδή διαδρομή, στο κέντρο της οποίας τοποθετούνται τα δύο σπουδαία εκθέματα, ο Έρωτας που τεντώνει το τόξο του (αντίγραφο έργου του Λύσιππου, 2ος αι. μ.Χ.) και ο Πόθος, μια ανδρική μορφή με σώμα Αφροδίτης (αντίγραφο έργου του Σκόπα, 2ος αι. μ.Χ.)

Γύρω από τα δύο αγάλματα, που χωρίζονται από την υπόλοιπη αίθουσα από πετάσματα που «παίζουν» μαζί τους το «παιχνίδι της απόκρυψης και της αποκάλυψης», όπως είπε ο πρόεδρος του Μουσείου της Ακρόπολης Δημήτρης Παντερμαλής, διαμορφώνεται μια διαδρομή η οποία ορίζει πέντε ενότητες, πέντε διαφορετικούς κοινωνικούς χώρους στους οποίους εκδηλώνονται και εκφράζονται τα συναισθήματα ανάμεσα στους ανθρώπους: τον οίκο, το ιερό, το νεκροταφείο, την αγορά, το πεδίο της μάχης…

Την περιήγηση του θεατή στον κόσμο των συναισθημάτων –τα οποία, στις πλείστες των περιπτώσεων, δεν είναι κραυγαλέα, ανεξαρτήτως της έντασής τους– διευκολύνουν τόσο τα επεξηγηματικά κείμενα όσο κυρίως οι ιδιαίτερα διαφωτιστικές οθόνες πλάι σε κάθε έκθεμα, που εφιστούν την προσοχή του θεατή σε λεπτομέρειες τις οποίες, αλλιώς, θα μπορούσε να προσπεράσει.

Μολονότι το έδαφος το οποίο εξερευνά η έκθεση «εmotions» είναι παρθένο («δεν υπάρχουν αρχαιολογικές μονογραφίες για το θέμα», τόνισε ο έτερος επιμελητής της Νίκος Καλτσάς, επίτιμος διευθυντής του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου), η απόδοση των συναισθημάτων αποτελεί τον «κρίκο» που ενώνει την αρχαιοελληνική με τη δυτική τέχνη –την μετατρέπει «πραγματικά σε πρόδρομο της», όπως παρατήρησε ο τρίτος επιμελητής της, καθηγητής Ιωάννης Μυλωνόπουλος.