Status Update: Δημήτρης Αγαρτζίδης, ηθοποιός – σκηνοθέτης

Πριν από επτά καλοκαίρια διάβασα διηγήματα του Μπόρχες. Αυτό το βιβλίο με στιγμάτισε. Σαν να σε παίρνει κάποιος από το χέρι και σε πάει. Ίσως κι επειδή από τότε άλλαξαν όλα. Ήταν ένα διάβασμα σε ένα όριο μετενηλικίωσης. Ίσως και γι’ αυτό: «Γιατί, αν οι ψυχές δεν πεθαίνουν, δεν πρέπει να δίνουν έμφαση στους αποχαιρετισμούς τους. Όταν οι άνθρωποι αποχαιρετιούνται, είναι σαν να αρνούνται τον αποχωρισμό, είναι σαν να λένε “Σήμερα παίζουμε τον αποχωρισμό, αλλά τα ξαναλέμε αύριο…”».

Έχουμε συνδέσει το θέατρο μας άρρηκτα με τη λογοτεχνία χωρίς αυτό να σημαίνει πως έγινε από πρόθεση ή από σχεδιασμό. Νομίζω συνδέεται πιο πολύ με τη δική μου εμμονή και της Δέσποινας (Αναστάσογλου) με τη γλώσσα, αφού, επιλέγοντας λογοτεχνία, ουσιαστικά αναδιαμορφώνουμε τα κείμενα κάνοντας τη διασκευή, το οποίο είναι κάτι που μας τροφοδοτεί πολύ. Μετά υπάρχει η ελευθερία ή η ψευδαίσθηση της ελευθερίας, αφού ουσιαστικά δομείς και ερμηνεύεις κάτι όπως εσύ το έχεις διαβάσει. Ουσιαστικά επαναδημιουργείς το κείμενο με βάση την οπτική σου, αφού κάθε λογοτέχνημα έχει άπειρες εν δυνάμει θεατρικές εκδοχές.

Στον χαρακτήρα μου ταιριάζει πιο πολύ να σκηνοθετώ γιατί παρατηρώ καλύτερα και νιώθω πιο ελεύθερος παρατηρώντας. Γιατί έτσι – εξ αντανακλάσεως- μπορώ να παρατηρώ και καλύτερα τον εαυτό μου. Τα τελευταία χρόνια, και με μια σκόπιμη απόσταση, αρχίζω να αντιλαμβάνομαι την χαρά του ηθοποιού και νομίζω μπορώ να εμβαθύνω καλύτερα σε ένα κείμενο, να γίνω αγωγός του, με έναν σκηνοθέτη που να με εμπνέει και να με οδηγεί σε καινούρια μονοπάτια.

Όταν σκηνοθετώ έχω «στ’ αυτιά μου» τον Λευτέρη Βογιατζή. Παρότι συνεργαστήκαμε μόνο μια φορά, στη δεύτερη χρονιά της «Αντιγόνης» κι ενώ είχα δυσκολευτεί πάρα πολύ, τα πράγματα που έμαθα είναι συνέχεια στο μυαλό μου. Ήταν ιδιοφυής.

Γενικά δεν είμαι φίλος της ομάδας. Και παρά το ότι έχω συμμετάσχει πολλές φορές σε ομάδες θεατρικές, πάντα υπάρχουν πολλά υπόγεια ρεύματα και συνήθως όχι υγιή. Γιατί κάποιος μέσα στην ομάδα συνήθως κρύβει την ανασφάλεια του και κάποιος εκτονώνει τον ναρκισσισμό του. Θα προτιμούσα να το λέω “συνθήκη εργασίας”. Το αρνητικό σε μια ομάδα είναι η εσωστρέφεια, το πολύ θετικό είναι ότι υπάρχει μια δουλειά που εξελίσσεται και αυτό είναι σημαντικό εργαλείο. Διαφορετικά σε μια κοινή συνθήκη πρόβας δυο μηνών δεν προλαβαίνεις ούτε να ψυχανεμιστείς κάτι και έρχεται η στιγμή να φύγεις.

Η κατάσταση – και με το κόστος κάποιων επιλογών – χρόνο με τον χρόνο δυσκολεύει. Προσωπικά, δεν έχω φτάσει στο σημείο να μη μπορώ να επιβιώσω, τρέχω όμως άπειρες ώρες μέσα στη μέρα και ασφαλώς τα χρήματα είναι δυσανάλογα της εργασίας. Είναι λυπηρό να αισθάνεσαι ότι το κράτος αδιαφορεί για το θέατρο. Υπάρχει η λογική ότι είμαστε ψώνια, ή ότι επειδή κάνουμε μια δουλειά που μας αρέσει δε χρειάζεται να πληρωνόμαστε κιόλας… Όμως, ο όρος της εργασίας και νομικά ακόμη, συνδέει αναπόσπαστα την παροχή της υπηρεσίας με την πληρωμή. Εκτός αν ο κρατικός προγραμματισμός αποσκοπεί σε ένα θέατρο από αστούς για τους αστούς…

Δεν έχω μετανιώσει που άφησα τη δικηγορία. Φίλοι δικηγόροι από την Νομική, είναι εξίσου, αν όχι και πιο πολύ απελπισμένοι… Γελάμε, βέβαια, όλοι μαζί. Είχα μια φυσική αντίσταση στη σχολή και η σύντομη επαφή μου με την δικηγορία, σαν ασκούμενος, μου επιβεβαίωσε ότι δε θα μπορούσε να είναι η καθημερινότητα μου.

Αν έχω μια επαγγελματική διαστροφή είναι να καταφέρω να οδηγήσω ψυχικά τον ηθοποιό εκεί που φαντάζομαι.

Περνώντας τα χρόνια, κάτι που προσπαθώ είναι να αποβάλλω την αγωνία• δεν εννοώ τη δημιουργική αγωνία αλλά μια νεύρωση επιτυχίας, να είναι αποδεκτό ό,τι κάνεις. Από τη στιγμή που καταφέρουμε να οδηγήσουμε την παράσταση στο στόχο της, μετά θέλω μόνο να επικοινωνήσει ουσιαστικά με τους ανθρώπους που θα έρθουν να την δουν. Αυτό είναι όλο.

Για μένα τέχνη που προκαλεί είναι αυτή που ξυπνάει, που ερεθίζει, που κουνάει το μυαλό και τις αισθήσεις λίγο πιο πέρα από την συνήθεια.

Εδώ και χρόνια, δεν έχουμε τηλεόραση στο σπίτι. Μια Κυριακή σε κάτι φίλους, άνοιξε η τηλεόραση και ξεπήδησαν κάτι φάτσες σε ένα από αυτά τα σόου, μακιγιαρισμένες όλες παράλογα, που μιλούσαν και γελούσαν παράλογα και αφύσικα. Ε, αυτό για μένα είναι πορνό. Κι ας μας έχουν μάθει να το συνηθίζουμε.

Δυστυχώς ζούμε σε μια ανοργασμική εποχή. Όλα φέρουν υπονοούμενα σεξουαλικά, όλοι θέλουμε να δίνουμε την εντύπωση του σεξουαλικά υπερδραστήριου, όλα έχουν ένα σεξουαλικό τόνο κι όμως πόσοι είμαστε ικανοποιημένοι με τον εαυτό μας, τη ζωή μας, τη δουλειά μας, τον σύντροφό μας; Έχει γίνει πολύ δύσκολο να βρίσκεις την ευχαρίστηση.

Πραγματική απόλαυση πάντα μου προκαλεί η συναναστροφή με την κόρη μου, διακοπές στη θάλασσα οι τρεις μας, οι φίλοι μας και πολλές μέρες στο χωριό μου στην Πίνδο.

Η λαγνεία του χρήματος και της εξουσίας ξυπνάει πάντα σκοτεινές μας εκδοχές.

_{Από την παράσταση “Λούλα” του Βαγγέλη Ραπτόπουλου που παρουσιάζεται σε σκηνοθεσία του Δημήτρη Αγαρτζίδη στο Θέατρο του Νέου Κόσμου}