Το Τέταρτο Κουδούνι: Ιόβεια οργή ή Οι θεατράνθρωποι-μαϊμούδες

Είναι στο θέατρο από παιδάκι. Επαγγελματικά απ’ το 2006. Ξεχώρισε πολύ γρήγορα -στη σκηνή, στον κινηματογράφο, στην τηλεόραση- ο Θανάσης Τσαλταμπάσης. Κωμικός. Ευφάνταστος, ευρηματικός, ταλαντούχος. Πολύ ταλαντούχος. Που αρέσει στον κόσμο. Και που, ταυτόχρονα, είναι συμπαθέστατος. Έπαιξε κι εύκολα πράγματα -η μοίρα του κωμικού στην Ελλάδα, όπου το κωμικό ταυτίζεται με τη μπαλαφάρα και την ξεπέτα και το κιτσαριό. Ο Θανάσης Τσαλταμπάσης δεν εκτροχιάστηκε πάντως. Κι όπως οι περισσότεροι κωμικοί, ήθελε, προφανώς, να κάνει κάτι περισσότερο, κάτι καλύτερο, κάτι «σοβαρότερο» -να κάνει στροφή.

Αυτές τις φιλοδοξίες κι αυτές τις στροφές, συνήθως, αυτής της κατηγορίας οι ηθοποιοί, του «εμπορικού», τις υλοποιούν, καθώς τους δέρνει η ανασφάλεια, με όρους οι οποίοι πιστεύουν ότι μπορούν να τους διασφαλίσουν: είτε με δικούς τους ανθρώπους -σκηνοθέτες χωρίς φόντα- που μάλλον αυτοί είναι που θέλουν να πατήσουν πάνω στο «όνομα» και να το εκμεταλλευτούν και ν’ ακουστούν, είτε με σκηνοθέτες έγκυρους τους οποίους, στην τελική, οι ηθοποιοί δεν τους εμπιστεύονται, τους κρατούν σαν άλοθι και κάνουν, στο φινάλε, τα δικά τους -αυτά που ξέρουν και που πιστεύουν ότι αρέσουν στο κοινό τους-, είτε με, επίσης, έγκυρους που, όμως, στην έπαρση του Πυγμαλίωνα βυθισμένοι, ζητούν απ’ τις «Γαλάτειές» τους απ’ το «απλόχερο γέλιο» να μεταπηδήσουν στη μεταμοντερνιά -σάλτο μορτάλε, με καταστροφικά, συνήθως, αποτελέσματα.

Ο Θανάσης Τσαλταμπάσης πρότεινε στον Τσέζαρις Γκραουζίνις να συνεργαστούν. Εντελώς άλλου ύφους -απ’ το ύφος που ’χει συνηθίσει ο 34χρονος ηθοποιός- σκηνοθέτης. Κι επιπλέον -διπλό το ρίσκο- επέλεξαν, κατά πρόταση του Γκραουζίνις, το Βιβλίο του Ιόβ απ’ την Παλαιά Διαθήκη! Κείμενο δύσκολο. Πόσο μάλλον να γίνει θέατρο. Και μάλιστα μονόλογος. Ο Γκραουζίνις μυρίστηκε, καθώς φαίνεται, τι κρύβει μέσα του ο ηθοποιός Τσαλταμπάσης. Δεν τον καπέλωσε με σκηνοθετισμούς και «μεταδραματικά» κολπάκια. Αφαίρεσε απ’ το κείμενο τους θεολογισμούς, το πύκνωσε επιδέξια μέσα από μια δραματουργική επεξεργασία την οποία συνυπογράφει με τον ηθοποιό -«Ιώβ», ο τίτλος της παράστασης-, ανέδειξε τον φιλοσοφικό του χαρακτήρα, του ’δωσε σχεδόν πολιτική χροιά και μας δείχνει -προς έκπληξη, δική μου, τουλάχιστον- πως η περίφημη ιόβεια υπομονή ήταν πρώτα και πάνω απ’ όλα ιόβεια οργή.

Και μετά, μαλακά-μαλακά, άφησε το κείμενο, καθώς τα ελληνικά του, έστω κι αν έχει πια γίνει δικός μας, δεν είναι η πρώτη γλώσσα του λιθουανού σκηνοθέτη, να περάσει στα χέρια ή μάλλον στο στόμα του ηθοποιού. Κι ο Θανάσης Τσαλταμπάσης με μια εξαιρετική αίσθηση της γλώσσας, χωρίς τις υπερβολές και τους θεατρινισμούς στους οποίους, συνήθως, καταφεύγουν οι κωμικοί ηθοποιοί όταν βρεθούν ενώπιον «σοβαρών» και δραματικών κειμένων για να αποδείξουν πόσο δραματικοί και «σοβαροί» μπορούν να είναι, γείωσε το κείμενο και το κατεβάζει στο κοινό με ρυθμούς καθηλωτικούς, με εντάσεις και κορυφώσεις καλά μετρημένες, με μεταπτώσεις από πρόσωπο σε πρόσωπο που «ερμηνεύει» -ο Ιόβ, οι τρεις φίλοι του, ο Θεός…-, κρατώντας τις ισορροπίες και διατηρώντας, ανά πάσα, στιγμή τον έλεγχο.

Ο Θανάσης Τσαλταμπάσης έκανε τη στροφή του έγκαιρα. Πριν φτάσει στα πενήντα και στα εξήντα του, πριν φθαρεί στο χώρο που τον ζητάει και τον καλο(φαντάζομαι)πληρώνει. Θέλω να πιστεύω πως η στροφή του αυτή δεν είναι πρόσκαιρη. Και πως θα κρατηθεί στην καινούργια ευθεία κι ας είναι δύσκολος ο δρόμος. Θέλω να πιστεύω πως το κοινό θα τον ακολουθήσει. Και πως ο Θανάσης Τσαλταμπάσης δε θα τρομάξει, αν δεν τον ακολουθήσει. Αλλά ακόμα κι αν γυρίσει στα πιο εύκολα θέλω να ελπίζω πως δε θα ευτελίσει το τάλαντό του αλλά θα το αξιοποιήσει. Το αξίζει. Γι αυτό να πάτε να τον δείτε. ΟΠΩΣΔΗΠΟΤΕ! Είμαι σίγουρος -εκτός απ’ τις δικές μου εισέπραξα και τις αντιδράσεις των θεατών που ’ταν μαζί μου στο «Ιλίσια Βολανάκης»- ότι θα γεμίσετε από θέατρο. Ναι, με το Βιβλίο του Ιόβ!

Διαβάστε περισσότερα στο Τέταρτο Κουδούνι